14.04.2018 08:47

M. b. Sæunn EA 17.

Vélbáturinn Sæunn EA 17 var smíðaður í Noregi árið 1905. Eik og fura. 25 brl. 35 ha. Hein vél (1916). Hét fyrst Tilraun GK 353. Eigendur voru Helgi Jónsson, Þorleifur Guðmundsson og Gísli Gíslason á Eyrarbakka, Jóhannes Einarsson í Eyvík og Sigurður Einarsson á Stokkseyri frá 23 september 1906. Selt 19 nóvember 1908, Jóhannesi Reykdal, Birni Helgasyni, Bjarna Kristjánssyni og Jóni Brynjólfssyni í Hafnarfirði, sama nafn og númer. Selt 1912, Verslun Snorra Jónssonar á Akureyri, skipið hét Tilraun EA 17. Sama ár var skipið endurbyggt og lengt á Akureyri, mældist þá 29 brl. Frá árinu 1914 hét skipið Sæunn EA 17. Selt 22 desember 1928, Gunnlaugi Guðjónssyni á Akureyri, sama nafn og númer. Selt 30 maí 1939, Birni austræna hf á Siglufirði, hét Sæunn SI 53. Ný vél (1934) 70 ha. Völund vél. Selt árið 1944, Jóhanni Ásmundssyni á Litla Árskógssandi, sama nafn og númer. Sæunn sökk út af Haganesvík 14 nóvember árið 1944. Var þá á leið frá Akureyri með kolafarm og aðrar vörur til kaupfélagsins á Hofsósi. Skipverjar björguðust í skipsbátinn og þaðan um borð í Særúnu SI 50 frá Siglufirði.


M.b. Sæunn EA 17, sennilega á Siglufirði.                                                    (C) Vigfús Sigurgeirsson.

 M.b. Sæunn sekkur út af Haganesvík

Sl. mánudag sökk m.b. Sæunn úti fyrir Haganesvík. Var skipið að koma frá Akureyri með kolafarm á leið til Hofsóss. Er það var statt úti fyrir Haganesvík, kom leki að því, sem skipsmönnum tókst ekki að halda í skefjum. Björguðu þeir sér í báta, en litlu síðar sökk Sæunn. Í nánd við Sæunni var statt skip frá Siglufirði, er tók skipbrotsmennina og flutti til Siglufjarðar. Sæunn var eign Jóhanns Ásmundssonar á Litla-Árskógssandi. Hún var 29 smálestir að stærð.

Íslendingur. 44 tbl. 17 nóvember 1944.


12.04.2018 17:43

Veiga VE 291.

Vélbáturinn Veiga var smíðaður í Risör í Noregi árið 1929. Eik og fura. 24 brl. 64 ha. Ellwe vél. Eigandi var Ólafur Auðunsson frá 17 desember sama ár. Ný vél (1933) 65 ha. Gray vél. Árið 1940 voru eigendur bátsins Ólafur Auðunsson, Sólveig Ólafsdóttir og Kjartan Ólafsson í Vestmannaeyjum. Ný vél (1943) 90 ha. Fairbanks Morse díesel vél. Ný vél (1947) 110 ha. June Munktell vél. Árið 1949 voru Kjartan Ólafsson og fl. eigendur bátsins. Veiga fórst í róðri skammt vestur af Eindrangi við Vestmannaeyjar, 12 apríl árið 1952. 2 menn fórust en 6 menn björguðust í gúmmíbjörgunarbát sem var um borð í Veigu. Mönnunum var bjargað um borð í Frygg VE 316 sem var nærstaddur. Þetta var fyrsta björgun manna sem bjargast í gúmmíbjörgunarbáti hér við land.
Mennirnir sem fórust hétu:
Gestur Jóhannesson vélstjóri. 23 ára og 
Páll Þórormsson háseti 26 ára.


Veiga VE 291 í bóli sínu í Vestmannaeyjahöfn.                           Ljósmyndari óþekktur.

  Tveir menn farast af vélbát við Eyjar

Á laugardaginn fórst vélbáturinn Veiga frá Vestmannaeyjum í róðri og með honum tveir menn, en hinir komust lífs af og var þeim bjargað af öðrum bát.
Vestmannaeyjabátar voru í róðri aðfaranótt laugardagsins og lögðu net sín á venjulegum miðum vestan við Eindrang. Veður var hvasst, en um hádegisbilið á laugardaginn, þegar bátarnir voru í óða önn að draga netin, bráðhvessti og gerði mikinn sjó, enda er heldur grunnt og slæm brot þarna á hraununum. Skipverjar á Veigu voru að draga netin, þegar þau festust í skrúfunni og varð báturinn þá bjargarlaus í vindi og sjó Skipverjum tókst að koma neyðarkalli til vélbátsins Frigg frá Vestmannaeyjum, sem þarna var nærstaddur, og kom hann Veigu til hjálpar. Komu skipverjar taug á milli bátanna og hélt Frigg Veigu upp í vindinn meðan skipverjar losuðu netin úr skrúfunni. Þegar búið var að binda þau upp, var taugin á milli bátanna leyst og lagt af stað til lands, þar sem Veiga var þá í lagi að öðru leyti. En skipstjórinn á Veigu bað Frigg að hlusta eftir kalli frá sér, ef ske kynni, að eitthvað bæri út af. En þess reyndis líka full þörf. Veiga var rétt að leggja af stað heim, er netin fóru aftur í skrúfuna og skipti það nú litlum togum, að brotsjóirnir riðu yfir bátinn.
Einn skipverja, Pál  Þórólfsson frá Fáskrúðsfirði, tók út í sama mund og einn brotsjóanna braut aðra hliðina úr stýrishúsinu. Var þá séð, að mikil hætta var á ferðum. Sjórinn gekk þegar inn yfir bátinn og fyllti hann á skammri stundu, þar sem hann rak stjórnlaust fyrir sjó og vindi. Skipstjórinn á Veigu sýndi framúrskarandi dugnað og snarræði er hann braust niður í hásetaklefa á hinum sökkvandi bát sínum til að senda út neyðarkall, sem sennilega bjargaði lífi þeirra félaga. Vildi svo vel til, að skipverjar á Frigg heyrðu í öðru kalli. Mun það hafa verið vélstjórinn, sem var að hlusta við talstöðvartækið. Skipverjar gátu náð til gúmmíbjörgunarbáts, sem bundinn var uppi á stýrishúsi, blásið hann út og komizt í hann í björgunarbeltum. Einn skipverja, Gestur Jóhannesson, vélstjóri, komst ekki upp úr vélarrúmi bátsins, og Páll Þórólfsson hvarf félögum sínum í hafrótinu, eins og áður er sagt. Lætur hann eftir sig aldraða foreldra á lífi, en Gestur eiginkonu og barn.
Svo vel vildi til, að Frigg var ekki langt frá slysstaðnum og kom fljótt þar að, sem skipverjar af Veigu hröktust á sjónum í gúmmíbátnum og bjargaði þeim. Leit að skipverjunum tveimur reyndist árangurslaus. Skipstjóri á Frigg er Sveinbjörn Hjartarson.

Tíminn. 16 apríl 1952.


10.04.2018 06:17

1423. Seifur BA 123. TFJZ.

Vélbáturinn Seifur BA 123 var smíðaður í Skipasmíðastöðinni Básum hf í Hafnarfirði árið 1975 fyrir Jón Steingrímsson á Bíldudal og Jón Gest Sveinbjörnsson á Blönduósi. Eik og fura. 22 brl. 210 ha. Volvo Penta díesel vél. Smíðanúmer 3. Frá 18 september 1975 hét báturinn Seifur HU 2. Seldur 28 ágúst 1978, Jónasi Guðmundssyni í Keflavík og Árna Jónassyni í Garði, hét Seifur KE 22. Seldur 28 desember 1978, Stefáni G Þengilssyni á Svalbarðseyri í Eyjafirði, hét Seifur ÞH 265. Seldur 23 maí 1983, Guðmundi Óskarssyni og Sigurði Óskarssyni á Kópaskeri, sama nafn og númer. Báturinn fær svo nafnið Þorsteinn HF 107, 22 júlí 1983, sömu eigendur. Seldur 23 apríl 1985, Rækjuveri hf á Bíldudal, hét Þröstur BA 48. Ný vél (1985) 235 ha. Volvo Penta díesel vél, 173 Kw. Frá 8 mars 1988 hét báturinn Þröstur BA 480. Seldur 19 janúar 1990, Bjargi hf á Patreksfirði, sama nafn og númer. Seldur 18 janúar 1991, Einari Jónssyni á Patreksfirði, hét Árni Jóns BA 1. Árið 1997 var skráningarnúmeri bátsins breytt í BA 14. Seldur 2004, Fríðu ömmu ehf í Reykjavík, hét Pétur afi SH 374. Seldur 2006, Olgu Hörn Fenger í Reykjavík, hét OM RE 365. Skráður sem skemmtiskip 2007. Seldur 2009, Kristófer Kristóferssyni í Kópavogi, hét Norðurstjarnan KÓ. Árið 2010 er eigandi bátsins Rósir ehf í Vestmannaeyjum. Árið 2011 er nafni bátsins breytt, heitir aftur OM RE 365, sami eigandi en skráður á Þingeyri sem fiskiskip. Frá árinu 2017 heitir báturinn Titanic EA 76, áfram sami eigandi, en báturinn er skráður með heimahöfn á Akureyri. Titanic er núna upp á bryggju við Grandagarð og eigandinn er að gera hann upp þar. Einkar fallegur bátur og ekki annað að sjá en að mikið er eftir í honum enn þó kominn sé vel á fimmtugsaldurinn.

1423. Seifur BA 123 í Hafnarfjarðarhöfn.                                 (C) Kristján Eyfjörð Guðmundsson. 


1423. Norðurstjarnan KÓ í Reykjavíkurhöfn.                  (C) Þórhallur S Gjöveraa. 13 júlí 2014.


1423. Titanic EA 76 í endurbyggingu á Grandagarði.           (C) Þórhallur S Gjöveraa. 6 apríl 2018.


1423. Titanic EA 76.                                                             (C) Þórhallur S Gjöveraa. 6 apríl 2018.


1423. Titanic EA 76. Örfirisey RE 4 að landa.                      (C) Þórhallur S Gjöveraa. 6 apríl 2018.


1423. Titanic EA 76 við sólarupprás.                                   (C) Þórhallur S Gjöveraa. 6 apríl 2018.

                Seifur BA 123

Skipasmíðastöðin Básar h.f., sem hefur haft aðsetur í Hafnarfirði, afhenti 31. maí s.l. rúmlega 20 lesta eikarfiskiskip, sem er nýsmíði stöðvarinnar nr. 3. Áður hefur stöðin afhent Viðar ÞH 17 (6. tbl. '74) og Haftind HF 123 (18. tbl. '74). Skip þetta er af hefðbundinni gerð með lúkar fremst, fiskilest og vélarúm aftast. Vélarreisn og stýrishús er úr áli. í lúkar eru hvílur fyrir 4 menn og eldunaraðstaða. Fiskilest er með lestarstoðir og skilrúm úr áli, svo og állestargólf. Í vélarúmi eru tveir brennsluolíugeymar, en ferskvatnsgeymir fremst í lest. Aðalvél er Volvo Penta, gerð TMD 100 A, 210 hö við 1800 sn/mín, tengd Twin Disc niðurfærslugír, gerð MG 509, niðurfærsla 2.95:1. Skrúfubúnaður er frá Propulsion, 3ja blaða skrúfa með fastri stigningu, þvermál 990 mm. Framan á aðalvél er aflúttak, Rockford 10" (1:1) fyrir vindudælu. Rafall á aðalvél er frá Alternator h.f., 3.5 KW, 24 V. Hjálparvél er Farymann, gerð 27L14, 8 hö við 3000 sn/mín.
Við vélina er rafall frá Transmotor, 3.6 KW, 24 V. Rafkerfi skipsins er 24 V jafnstraumur. Stýrisvél er Scan Steering, gerð MT 180. Vindur skipsins eru vökvaknúnar (háþrýstikerfi). Togvnda er frá Vélaverkstæði J. Hinriksson, búin tveimur togtromlum (16Omm0 x 700 mm^ x 370 mm) og koppum. Togtromlur eru gefnar upp fyrir 650 faðma af 1%" vír, togátak vindu á miðja tromlu (430 mm**) 1.4 tonn og tilsvarandi vírahraði 80 m/mín. Línuvinda og bómuvinda eru frá Vélaverkstæði Sig. Sveinbjörnssonar h.f., línuvinda af gerðinni HL 200 og bómuvinda af HB 50 gerð. Þá er skipið búið kraftblökk frá Rapp, gerð 19 R og 7 rafdrifnum Elektra færavindum. Dæla fyrir vindur er Denison TDC 20-11 (tvöföld) drifin af aðalvél um aflúttak. Helztu tæki í stýrishúsi eru: Ratsjá: Furuno, gerð FRS 48, 48 sml. Miðunarstöð: Koden KS 510. Sjálfstýring: Sharp Skipper. Dýptarmælir: Furuno, gerð FH 600. Fisksjá: Furuno, gerð AD-Scope. Talstöð: Skanti, gerð TRP 2000, 200 W SSB.
Rúmlestatala 22 brl.
Mesta lengd 14.60 m
Lengd milli lóðlína 13.20 m
Breidd (mótuð) 3.94 m
Dýpt (mótuð) 1.70 m
Lestarrými 18 m3
Brennsluolíugeymar 2.0 m3
Ferskvatnsgeymir 0.6 m3
Eigendur Seifs BA eru Jón Steingrímsson, sem jafnfrarnt er skipstjóri, og Jón Gestur Sveinbjörnsson.

Ægir. 11 tbl. 15 júní 1975.


08.04.2018 07:21

149. Mánatindur SU 95. TFOM.

Vélskipið Mánatindur SU 95 var smíðaður í Dráttarbraut Akraness árið 1943 fyrir Hlutafélagið Víðir á Akranesi, hét fyrst Víðir MB 35. Eik. 103 brl. 320 ha. Lister díesel vél. Skipið var fyrst í leigu hjá Skipaútgerð ríkisins í strandsiglingum milli Akureyrar og Skagafjarðar með vörur og farþega. Skipið var selt 15 júní 1949, Jóni Valfells í Reykjavík, hét þá Víðir AK 95. Selt 12 desember 1952, Arnarey hf á Djúpavogi, hét Víðir SU 95. Ný vél (1953) 340 ha. Lister díesel vél. 6 mars 1957 var nafni skipsins breytt, hét þá Mánatindur SU 95. Skipið var talið ónýtt vegna þurrafúa og tekið af skrá í febrúar árið 1965. Þegar hér var komið sögu, var Mánatindur í slipp hjá Dráttarbrautinni í Neskaupstað og var þar í einhvern tíma eftir að hann var dæmdur ónýtur. Þá var ákveðið að draga skipið út á Norðfjarðarflóa, brenna það og sökkva síðan. En Mánatindur vildi ekki niður, heldur tók að reka með breyttri vindátt inn Hellisfjörð og rak þangað logandi stafnanna á milli og endaði í fjörunni við Sveinstaðaseyrina. Enn í dag má sjá leifar Mánatinds í fjörukambinum þar. Gunnar Þorsteinsson sendi mér myndir af flakinu sem hann tók þar árið 2010. Þakka ég honum fyrir þessar fínu myndir.


Vélskipið Mánatindur SU 95.                                      (C) Snorri Snorrason.  Úr safni Atla Michelsen.


Vélskipið Víðir MB 35.                                                                              (C) Haraldur Sturlaugsson.

       Akurnesingar eignast nýtt skip
  M.s. "Víðir" eign h.f. Víðis á Akranesi

Hið nýja skip m.s. Víðir, eign hlutafjelagsins Víðir á Akranesi, kom hingað í gær í fyrsta sinn. Framkvæmdastjóri fjelagsins, Jón Sigmundsson, bauð blaðamönnum að skoða hið forkunnar fagra skip. Skipið er 103 smálestir brúttó, allt byggt úr eik, og er öll smíði þess og frágangur hinn vandaðasti, og eins fullkominn og frekast verður krafist. Vjel skips er Lister-dieselvjel 320 hestafla. Ennfremur er ljósavjel og er hún 20 hestafla. Skipið er allt hitað upp með rafmagni. Einnig er rafmagns eldavjel. "Raftækjaverksmiðjan Rafha" í Hafnarfirði hefir smíðað þessi hitunartæki. Í framstafni og aftur í skipinu eru svefnklefar skipshafnarinnar. Einnig er í framstafni skipsins og miðskips farþegarúm. Eru þau í alla staði hin ákjósanlegnstu, bólstraðir bekkir með öllum veggjum, og eru farþegaklefarnir hitaðir upp með rafmagnsofnum.
Báturinn er nú leigður Skipaútgerð Ríkisins til fólks og vöruflutninga milli Akureyrar og Sauðárkróks. Hann er byggður sem fiskiskip, en þegar horfið var að því að leigja hann, var innrjettingum skipsins breytt, þannig, að tekið var af lestarrými til innrjettingar farþegarúms. Svo vel er frá innrjettingunum gengið, að ekki tekur nema stuttan tíma að breyta skipinu í fiskiskip, og mun það þá bera um 70 tonn af ísfiski. Teikningu af skipinu gerðu Eyjólfur Gíslason skipasmíðameistari og nemandi hans, Magnús Magnússon. Bygging Víðis hófst í Dráttarbraut Akraness í marsmánuði 1942, en nokkrar tafir urðu, eða um þriggja mánaða tíma, sjerstaklega vegna þess, að tafir urðu á, að vjelin kæmi til landsins. Skipstjóri verður Bernhard Pálsson frá Akureyri og vjelstjóri, Guðjón Sigurðsson, Akranesi. Yfirsmiður við smíði bátsins var Eyjólfur Gíslason skipasmíðameistari á Akranesi. Alla járnsmíði og niðursetningu vjela annaðist vjelsmiðja Þorgeirs og Ellerts á Akranesi. Raflagnir annaðist Sveinn Guðmundsson rafvirki á Akranesi, málningarvinnu Lárus Árnason málarameistari á Akranesi, bólstrun bekkja Runólfur Ólafsson húsgagnabólstrari á Akranesi, hurðir allar og glugga smíðaði Teitur Stefánsson trjesmiður á Akranesi og reiða Óskar Ólafsson í Reykjavík. Hlutafjelagið Víðir var stofnað 1938, um b.v. Sindra, er það keypti það ár, en í stjórn þess eru: Pjetur Ottesen alþingismaður, formaður, Þorgeir Jósefsson og Halldór Jónsson. Morgunblaðið óskar Akurnesingum og h.f. Víði til hamingju með þetta glæsilega skip.

Morgunblaðið. 16 nóvember 1943.


Mánatindur SU 95 (fjær) og Sunnutindur SU 59 við bryggju á Djúpavogi. (C) Sveinn Þorsteinsson.

               Bátur til Djúpavogs
                     Víðir SU 95

Vélskipið Víðir af Akranesi hefir nú verið keypt til Djúpavogs. Víðir er 103 lesta stór og mun vera stærsta skipið í austfirska fiskveiðiflotanum, þegar togararnir eru undanskildir. Með þessum skipakaupum skapast á Djúpavogi stórauknir afkomumöguleikar.
Austurland óskar Djúpavogsmönnum til hamingju með skipið. Megi vonir þær, sem við það eru bundnar, rætast.

Austurland. 23 desember 1952.

               Mánatindur SU 95

Síldveiðiskipið Víðir fiskaði rúmar 500 lestir á vetrarvertíðinni og tæp 4000 mál af síld. Rekstursafkoma hans er alveg í járnum án nokkurra afskrifta og hefur hann aukið skuld sína hjá félaginu, sem svarar afborgunum af föstum lánum, sem á honum hvíla. Nú stendur yfir mikil viðgerð á honum sökum þurrafúa, sem fannst í honum haust. Hann kemur heim aftur sem nýtt og glæsilegt skip, með nýju nafni "Mánatindur". Báturinn sem Búlandstindur hf. samdi um smíði á í Þýzkalandi hlaut nafnið "Sunnutindur" S U 59. Hann kom ekki til landsins fyrr en 8. febrúar í ár. Djúpavogsbúar fögnuðu honum vel við komuna. Jón Sigurðsson, Rjóðri, flutti kvæði ort í því tilefni. Báturinn hefur nú verið 2 mánuði á veiðum og gengið vel. Hann hefur reynst afburða sjóskip og ekkert hefur komið fyrir eða farið í ólag, hvorki í smáu né stóru. Ég vil hvetja sjómennina til þess að sýna þessum glæsilegu skipum okkar tryggð og vinna þeim vel, og láta þau bera heimahöfn sinni vitni um sjómenn, sem kunna að meta vel útbúin skip og glæsileg.

Austri. 16 tbl. 4 september 1957.

    Flakið af Mánatindi í fjörunni við               Sveinstaðaseyri í Hellisfirði

Ljósmyndir Gunnars Þorsteinssonar af leifum Mánatinds sem hann tók í júlí árið 2010. Með honum í för var m.a. Norðfirðingurinn Kristinn Pétursson (Kiddi í Dagsbrún), skipstjóri og útgerðarmaður á Djúpavogi. Læt hér fylgja með nokkrar myndir úr leiðangri þeirra félaga í Hellisfjörð.


Flakið af Mánatindi á Sveinstaðaeyri í Hellisfirði.














Horft út eftir eyrinni og út Hellisfjörð. Barðsneshorn og Rauðubjörg lengst til hægri.
(C) Myndir: Gunnar Þorsteinsson.

               Mánatindur ónýtur

Í haust var Djúpavogsbáturinn Mánatindur tekinn í slipp hér í Neskaupstað og skyldi fara fram á honum gagngerð viðgerð. Við rannsókn kom í ljós, að skipið var svo illa farið af þurrafúa, að það mun hafa verið dæmt ónýtt og mun Mánatindur þar með úr sögunni. En vonandi verður þess ekki langt að bíða, að annar Mánatindur komi til Djúpavogs.

Austurland. 5 febrúar 1965.


05.04.2018 16:11

2780. Ásgrímur Halldórsson SF 250. TFBL.

Nótaveiðiskipið Ásgrímur Halldórsson SF 250 var smíðaður hjá Simek Shipyard A/S í Flekkefjord í Noregi árið 2000. Hét áður Lunar Bow PD og var gert út af Lunar Fishing Ltd í Peterhead í Skotlandi. 1.528 bt. 7.505 ha. Wartsila vél, 5.520 Kw. Skipið er búið að vera í eigu Skinneyjar-Þinganess h/f á Höfn í Hornafirði frá árinu 2008. Tók þessar myndir af honum í slippnum í Reykjavík í gær. Fallegt skip.
2780. Ásgrímur Halldórsson SF 250 í slippnum í gær.         (C) Þórhallur S Gjöveraa. 4 apríl 2018.


2780. Ásgrímur Halldórsson SF 250.                                  (C) Þórhallur S Gjöveraa. 4 apríl 2018.


2780. Ásgrímur Halldórsson SF 250. TFBL.                    (C) Þórhallur S Gjöveraa. 4 apríl 2018.

        Nýr Ásgrímur Halldórsson SF
        leysir Jónu Eðvalds af hólmi

     Gangmeira og burðarmeira skip

"Verkefnin breytast ekki," segir Gunnar Ásgeirsson, stjórnarformaður Skinneyjar-Þinganess hf. á Hornafirði. Félagið hefur fengið nýtt og öflugt uppsjávarskip, Ásgrím Halldórsson SF 250, og lætur í staðinn frá sér Jónu Eðvalds SF. Nýja skipið er átta ára gamalt, smíðað í Noregi en hefur verið gert út frá Skotlandi til tog- og nótarveiða. Það hét Lunar Bow og var í eigu Lunar Fishing. Ásgrímur Halldórsson er liðlega 61 metri að lengd og um 13 á breidd og getur borið liðlega 1.500 tonn í kælitönkum. Skipið fékk nafn Ásgríms Halldórssonar, eins af stofnendum Skinneyjar. Ásgrímur er gangmeira og burðarmeira skip en Jóna Eðvalds. "Við erum að hugsa um að koma hráefninu í betra ásigkomulagi til vinnslunnar hérna. Með þessu skipi höfum við möguleika á stöðugra og betra hráefni  en verið hefur," segir Gunnar. Krossey verður áfram gerð út.
"Þetta er glæsilegt skip. Þótt það sé átta ára gamalt lítur það út eins og nýtt," segir Sigurður Ægir Birgisson sem er skipstjóri á Ásgrími Halldórssyni SF ásamt Ásgrími Ingólfssyni. Sigurður segir að skipið hafi reynst vel í siglingunni frá Skotlandi. Það hafi til dæmis varla haggast þegar það lenti í slæmu veðri á milli Færeyja og Íslands. Stefnt er að því að Ásgrímur Halldórsson fari til veiða á síld úr norsk-íslenska stofninum undir lok mánaðarins ásamt Krosseynni. Skip félagsins hafa verið saman að veiðum undanfarin tvö ár, með svokallað partroll, með góðum árangri. Það verður að sögn Sigurðar Ægis í sömu verkefnum og Jóna Eðvalds, veiðum á síld og loðnu fyrir vinnsluna á Hornafirði. Þó segir hann að stærra og öflugra skip skapi möguleika til að sækja lengra, ef á þurfi að halda. Þannig segir hann til athugunar að fara einn túr á kolmunna núna í mánuðinum til að láta reyna á tækin. Skinney-Þinganes fær í haust tvö ný skip sem verið er að smíða í Taívan.
Þau verða notuð til humarveiða en jafnframt útbúin til annarra verkefna. "Við erum að yngja upp skipakostinn og skapa möguleika til að koma með betra hráefni að landi," segir Gunnar. Fyrirtækið gerir út átta skip og reiknar Gunnar ekki með að breyting verði á því. Hins vegar sé ekki ákveðið hvaða skipum verði lagt þegar nýju skipin koma. "Þetta er stöðug barátta, eins og alltaf hefur verið," segir Gunnar um stöðuna. Hann segir að engin breyting hafi orðið á verkefnum fyrirtækisins. Það er í bolfiski, humri og uppsjávarfiski. Hann segir að taka verði á því í stjórnuninni, þegar hann er spurður um viðbrögð við kvótasamdrættinum sl. haust.

Morgunblaðið. 7 maí 2008.


02.04.2018 16:12

Sæmundur SK 1. TFOQ.

Vélbáturinn Sæmundur SK 1 var smíðaður í Hallevikstrand í Svíþjóð árið 1946. Eik. 53 brl. 170 ha. Polar díesel vél. Eigandi var Útgerðarfélag Sauðárkróks h/f á Sauðárkróki frá 9 maí sama ár. Báturinn var seldur 5 nóvember 1955, Steindóri Péturssyni í Keflavík, hét Sæmundur KE 9. Ný vél (1955) 280 ha. MWM díesel vél. Seldur 6 janúar 1961, Hlutafélaginu Faxa í Keflavík, hét Gunnfaxi KE 9. Báturinn sökk um 12 sjómílur norðvestur af Eldey 16 mars árið 1964. Áhöfnin, 6 menn, bjargaðist um borð í vélskipið Helga Flóventsson ÞH 77 frá Húsavík.


Sæmundur SK 1. Sauðárkrókur í baksýn.                                                    (C) Kristján Runólfsson.

                     Sæmundur SK 1  

 Lýsing samkvæmt fyrstu skipaskrá: Lengd 20,22 metrar. Breidd 5,21m. Dýpt 2,20m. Stærð rúmlestir 53 brúttó. Tala þilfara 1, siglna (mastur) 2, lóðrétt stefni og sporbaugslagað hekk. Skrokkurinn með sléttsúð (plankabyggður) úr eik og innsúð talin fullkomin. Þá er í afturskipi káeta fyrir yfirmenn, lúkar í framskipi fyrir háseta og þar var einnig eldunaraðstaða. Þá var einnig kortaklefi (bestikk) aftast í stýrishúsi með koju fyrir skipstjóra. Í bátnum var aðalvél af gerðinni Polar Diesel 170 hestöfl smíðuð árið 1946 með tilheyrandi skrúfubúnaði. Ekki var um ljósavélar í bátum af þessari stærð að ræða á þessum tíma heldur rafall reimdrifinn frá aðalvél, oftast 32 volta spenna.
Búnaður á þilfari var spil með tveimur tromlum og koppum sitt hvoru megin. Öxuldrifið frá aðalvél notað sem snurpuspil á síldveiðum en togspil væri báturinn á togveiðum. Þá var einnig svokallað línuspil framarlega á þilfarinu nærri stjórnborðslunningu og var það notað við línu og netadrátt en algengt var að bátar frá norðurlandi færu suður á vetrarvertíð á þessum tímum.
Í stýrishúsi var ekki mikill tækjabúnaður fyrir utan stjórntæki fyrir vél og áttaviti. Í besta falli dýptarmælir og þá oftast Kelvin Huges neistamælir sem virkaði nú ekki alltaf. Þá var að sjálfsögðu stýri í stýrishúsinu og var tegund þess svokölluð keðjustýri þar sem keðja lá í keðjuhjóli framan við stýrishjól og þaðan í rörum ofandekks þar til hún tengdist stýrisás í skut bátsins. Ekki eru til heimildir um heimsiglingu bátsins en fyrsta lögskráning fer fram hjá Sýslumannsembætti Skagafjarðarsýslu þann 26. júní 1946.
Skipstjóri Finnbogi Halldórsson frá Siglufirði, stýrimaður Helgi Einarsson frá Akranesi, síðar Sauðárkróki og fyrsti vélstjóri Ásgeir Ágústsson frá Eskifirði. Báturinn var í eigu Útgerðarfélags  Sauðárkróks til ársins 1955 er hann var seldur til Keflavíkur og er afsal til handa Steindóri Péturssyni dagsett 3/11 ´55.
Meðan báturinn var í eigu ÚS (hins fyrra) var hann á síld á sumrin og gekk vel og var hann oft með aflahærri síldarbátum. Þess utan var hann á togveiðum og þá aðallega hér innfjarða á Skagafirði, þó mátti hann ekki vera fyrir innan eyjar þó ef til vill hafi verið misbrestur á því.
Þeir eru nú ekki margir eftirlifandi sem voru skipverjar á Sæmundi á þessum tíma en einn af þeim er Sigurfinnur Jónsson frá Steini á Reykjaströnd og man hann vel þessa tíma. Finnbogi Halldórsson var skipstjóri á Sæmundi þar til í júlí 1947 að hann tekur við skipstjórn á vélbátnum Eiríki SK 2 sem var í eigu sama félags. En við skipstjórn á Sæmundi SK 1 tók Stefán Sigurðsson, Sauðárkróki en einnig var Jón Guðjónsson, frá Siglufirði, skipstjóri með bátinn á síldveiðum.
Eftir komuna til Keflavíkur hélt hann sama nafni en skipt var um vél í bátnum árið 1955 og sett var í hann Mannheim vél 280 hestöfl. Áfram var báturinn í Keflavík en fékk síðar nafnið Gunnfaxi KE 9. Endalok bátsins urðu svo þau að 16. mars 1964 sökk hann og er þess getið að mannbjörg hafi orðið.

Feykir.is 13 ágúst 2017
Steinar Skarphéðinsson skrifar um gamla báta.


Sæmundur SK 1.                                                                               (C) Steinar Skarphéðinsson.

      Útgerðarfélag Sauðárkróks h/f

Útgerðarfélag Sauðárkróks h.f., Sauðárkróki. Tilgangur, a) Að reka útgerð. b) Að sjá um verkun, hagnýtngu og sölu á afurðum félagsins. c) Að útvega vandaðar útgerðarvörur með sem hagfelldustum kjörum. Hlutafé: kr. 125.000,00. Stjórn:
Haraldur Júlíusson kaupmaður, Guðmundur Sveinsson fulltrúi, Magnús Bjarnason kennari, Gísli Vilhjálmsson útgerðarmaður og Kristófer Eggertsson skipstjóri.

Frjáls verslun. 9 árg. 4-5 tbl. 1947.


Sæmundur KE 9. TFOQ. Líkan Gríms Karlssonar.                           (C) Þórhallur S Gjöveraa.


Gunnfaxi KE 9 að sökkva.Skipverjar á leið í gúmmíbjörgunarbátinn. (C) Skipverji af Gunnfaxa.

     V/b Gunnfaxi sekkur út af Eldey  

Á milli klukkan átta og níu, að morgni 16. mars 1963, sökk v.b. Gunnfaxi KE 9, tólf sjómílur NV af Eldey. Skipverjar voru að draga línuna og höfðu dregið fimm bjóð, er lekans varð vart. Áhöfnin var öll á dekki nema skipstjóri, sem var í stýrishúsi. Veitti hann þvi þá athygli, að smurmælir vélarinnar tók að falla. Fór hann nú niður í vélarrúm og sá, að sjór var kominn allhátt upp á vélina, svo vélin var farin að banka, sem kallað er. Stöðvaðist vélin innan skamms. Skipverjar notuðu þá dekkdælu, en lekinn hélt áfram, og þeir höfðu ekki undan. Skipstjórinn, Sigurður Guðmundsson, sendi nú út hjálparbeiðni. Fljótlega kom v.b. Helgi Flóventsson Þ.H. til aðstoðar. Ekki var mjög hvasst en þungur sjór. Fóru fjórir menn af áhöfn Gunnfaxa yfir í Helga og notuðu til þess gúmbátinn. Skipstjóri og vélstjóri urðu síðan eftir í Gunnfaxa til að athuga möguleika á að bjarga bátnum.


Áhöfnin á Gunnfaxa KE 9. Frá v: Sigurður Guðmundsson skipstjóri, Skúli Bjarnason, Sverrir Bjarnason, Sigurður Jónsson stýrimaður, Svanur Jónsson vélstjóri og Victor Þórðarson matsveinn.
(C) Alþýðublaðið.  

En þær tilraunir báru ekki árangur. Yfirgáfu þeir bátinn innan stundar. Var ætlunin, að Helgi Flóventsson tæki Gunnfaxa í tog, en ekki varð af þvi. Lónaði nú Helgi hjá Gunnfaxa, uns séð varð að hann myndi sökkva. Sökk báturinn á u.þ.b. fjórum mínútum, kl. 12.25. Helgi Flóventsson hélt þegar til Keflavíkurog kom þangað kl. 15.35 síðdegis. Á Gunnfaxa voru sex menn. Skipstjórinn, Sigurður Guðmundsson, var frá Hafnarfirði. Sigurður var síðar með Þerney, sem strandaði í Keflavíkurhöfn 1970. Gunnfaxi var smíðaður í Svíþjóð 1946. Hann var fimmtíu og þrjár lestir að stærð, úr eik. Eigandi bátsins var Faxi hf. Axel Pálsson og synir hans: Birgir, Páll og Magnús. Allir búsettir í Keflavík.

Faxi. 1 mars 1988.


01.04.2018 08:16

Finnbjörn ÍS 24. TFLR.

Vélskipið Finnbjörn ÍS 24 var smíðaður hjá Halmstads Varvs Nya Aktiebolag í Halmstad í Svíþjóð árið 1946 eftir teikningu Bárðar Tómassonar fyrir Samvinnufélag Ísfirðinga á Ísafirði. Eik. 79 brl. 215 ha. Polar díesel vél. Selt 22 desember 1953, Hvassafelli h/f í Vestmannaeyjum, hét þar Erlingur V VE 65. Ný vél (1956) 360 ha. MaK díesel vél. Selt 23 desember 1958, Einari Sigurðssyni í Reykjavík, hét Askur KE 11. Aðfaranótt 11 desember 1960 kom upp eldur í skipinu þar sem það lá í höfn í Keflavík og sökk. Náðist upp og var selt eftir lagfæringar, 20 desember 1961, Páli Ó Pálssyni í Miðneshreppi, hét Hamar GK 32. Skipið Sökk um 30 sjómílur suðaustur af Jökli 30 júní árið 1962. Áhöfnin, 11 menn, bjargaðist í gúmmíbjörgunarbát og komust í Hvalseyjar undan Ökrum á Mýrum eftir hrakninga á annan sólarhring, og þaðan heilir á húfi til lands af sjálfdáðum.


Finnbjörn ÍS 24: Skipið ber raunar nafnið Erlingur V VE 65 á myndinni.     Ljósmyndari óþekktur.

                  Nýju birnirnir

Samvinnufélag Ísfirðinga hefir fengið tvo 80 tonna báta frá Svíþjóð. Þann 12. júní kom fyrri bátur Samvinnufélagsins, Ísbjörn til Ísafjarðar, og var hann fyrsti Svíþjóðarbáturinn, sem hingað kom í bæinn. Ísbjörn er byggður í Skredsvik hjá Bröderna Olsons Bátsvarv eftir teikningu Bárðar G. Tómassonar skipaverkfræðings. Skipstjóri á Ísbirni er Ólafur Júlíusson. Síðari bátur Samvinnufélagsins, Finnbjörn, kom hingað miðvikudaginn 10. júlí. Hann er byggður hjá Halmstads Varvs nya Aktiebolag í Halmstad í Svíþjóð, einnig eftir teikningu Bárðar Tómassonar. Skipstjóri á Finnbirni er Jón Kristjánsson. Báðir nýju birnirnir eru með 215 hestafla Atlas diesel og 10 hestafla ljósavél, dýptarmæli, útvarpsmóttöku- og sendistöð og talbrú. Eftir er að setja í þá miðunarstöð. Ganghraði þeirra er um 9 mílur. Búist er við, að kostnaðarverð þeirra hvors um sig verði 500-550 þúsundir kr. með síldardekki og togútbúnaði.
Bjarni Fannberg sigldi báðum björnunum til landsins og kom með Finnbirni alla leið til Ísafjarðar.

Skutull. 28-29 tbl. 12 júlí 1946.


Askur KE 11. Líkan Gríms Karlssonar.                                           (C) Þórhallur S Gjöveraa.

    Bátur brann við bryggju í Keflavík

Aðfaranótt sunnudagsins kom upp eldur í vélbátnum Aski KE í Keflavíkurhöfn. Slökkviliðið var kvatt á vettvang, báturinn dreginn að bryggju, og var eldurinn fljótlega slökktur með því að dæla á hann sjó, en þá fór báturinn á hliðina og sökk við bryggjuna. Eldsins varð fyrst vart laust eftir kl. þrjú um nóttina, en þá skíðlogaði aftantil í bátnum. Sennilegast er talið að kviknað hafi í vélarrúmi eða káetu.
Slökkviliðið hófst þegar handa að dæla sjó á eldinn og tókst að ráða niðurlögum hans fljótlega, en þá tókst ekki betur til en svo að báturinn seig á hliðina, vegna sjávarins, sem í honum var og sökk. Stendur þó nokkur hluti hans úr sjó.
Eigandi Asks er Angantýr Guðmundsson. Hefur hann orðið fyrir tilfinnanlegu tjóni, þar eð báturinn er stórskemmdur. Var hann tryggður fyrir 2,7 milljónir kr., en geta má þess, að bátar af sömu stærð (80 tonn) eru yfirleitt tryggðir fyrir allt að 5 milj. kr. Angantýr keypti bátinn fyrir nokkru af Einari Sigurðssyni.

Tíminn. 13 desember 1960.

               Hamar GK 32 ferst

              11 bjargast á sögulegan hátt
     Voru á annan sólarhring á reki og á eyðieyju

Laust eftir klukkan níu á laugardagskvöldið sökk vélskipið Hamar GK-32 frá Sandgerði um 30 sjómílur suðaustur af Jökli. Lagðist skipið á bliðina og gerðist allt með svo skjótum hætti að skipsmenn björguðust fáklæddir í gúmmíbát og vannst ekki tími til að kalla í talstöðina. Rak skipbrotsmennina, 11 talsins, fyrir sjó og vindi alla laugardagsnóttina og tóku land í Hvalseyjum undan Ökrum á Mýrum, um 6 mílur frá landi. Þrátt fyrir að þeir kveiktu bál, sendu upp svifblys, sæju bílaumferð í landi og tvær flugvélar, vissi enginn um skipbrotið fyrr en sex mannanna tókst að róa í land á gúmmíbátnum seint á sunnudagskvöldið. Björguðust skipsmenn allir og má telja það mikla mildi. Má nærri geta hversu farið hefði ef vindur hefði staðið af landi, bátinn rekið á haf út og enginn hefði vitað betur en Hamar væri ofansjávar á leið á síldarmiðin fyrir Norðurlandi. Hamar var 80 tonna skip, endurbyggt upp úr Aski, sem brann og sökk í höfninni í Keflavík í desember 1960. Var báturinn búinn öllum fullkomnustu tækjum til síidveiða, asdictækjum, radar, kraftblökk, dýptarmælum o.s. frv. Eigandi bátsins var Páll Ó. Pálsson, útgerðarmaður í Sandgerði, en hlutafélagið Miðnes í Sandgerði hafði leigt bátinn til síldveiða fyrir Norðurlandi í sumar, og var báturinn á leið þangað er hann sökk. Skipstjóri var Birgir Erlendsson, sonur Erlendar Þorsteinssonar formanns síldarútvegsnefndar, 34 ára gamall til heimilis í Kópavogi, stýrimaður Eðvald Eyjólfsson, 36 ára, Reykjavík, 1. Vélstjóri Friðrik Sigurðsson, 42 ára, Sandgerði, II vélstjóri Tómas Þórhallsson, 24 ára, Reykjavík, matsveinn Jón Þórir Gunnarsson, 38 ára, Reykjavík og hásetar Georg Georgsson, 36 ára, Reykjavík, Björn Ragnarsson, 22 ára, Sauðárkróki, Erling Guðmundsson, 20 ára, Sauðárkróki, Guðmundur Friðriksson, 16 ára, Sandgerði, Gísli Ólafsson, 16 ára, Sandgerði, og Sigurður Jónsson, 32 ára, Keflavík.
Fréttamaður Mbl. átti í gær tal við Eðvald Eyjólfsson, stýrimann, en hann var í brú bátsins er óhappið vildi til. Sagðist Eðvald svo frá þessari einstæðu ferð þeirra félaga:
Það var um fjögurleytið síðdegis á laugardag að við lögðum upp frá Reykjavík. Ætluðum við vestur fyrir Jökul og norður um á miðin. Vindur var af suðvestri, 6-7 vindstig og nokkur alda. Klukkan rúmlega 9 um kvöldið vorum við staddir um 30 sjómílur suðaustur af Jökli. Ég var þá í brúnni og háseti við stýrið, og höfðu vaktaskipti farið fram klukkan 9. Tveir hásetar voru frammi í lúkar, en í káetu var 1. vélstjóri. Hinir voru aftur í borðsal. Síðan gerðist það að skipið hallaði skyndilega undan einni öldunni og tók sjó inn í ganginn stjórnborðsmegin. Á næstu báru fór skipið alveg á hliðina. Við slógum strax af við fyrri báruna, Qg skipstjóri kom fram í brú þegar í stað. Var skipinu snúið undan og reynt að rétta það með stýrinu en það virtist ekkert gagna,, enda lagðist það á möstrin um leið, svo að við sáum niður í sjóinn um gluggana stjórnborðsmegin Skipstjórinn kallaði strax að bátinn yrði að hafa tilbúinn.
Lá skipið þá á hliðinni með gluggana á brúnni í kafi stjórnborðsmegin en bakborðsgluggarnir vissu beint upp í loftið. Fór skipstjóri upp um hurðina og ég á eftir. Virtist okkur strax að eina vonin til bjargar væri að koma bátnum út. Báturinn var staðsettur á þaki stýrishússins, stjórnborðsmegin, og var á kafi í sjó. Var báturinn í trékistu, sem fest var við þakið en á henni var lok, fest með böndum. Skipstjóri kafaði eftir bátnum og tókst að opna kistuna. Flaut báturinn þá strax upp, og var þá tekið í línuna til að blása hann upp. Hásetarnir tveir, sem voru frammí gengu eftir síðu skipsins afturá, svo mikill var hallinn. Var talsvert bras við gúmmíbátinn, en afturmastrið og loftnetsvírinn slógust í hann og áttum við mjög erfitt með að halda bátnum frá. Ég stökk út í bátinn af afturmastrinu og komst nokkurnveginn þurr. 1. vélstjóri flæktist um stund í nótinni, en losnaði aftur. Var hann með bjarghring utan um sig, og var sá eini okkar, sem hafði tíma til þess að ná í lífbelti. Flestir voru fáklæddir, 1. vélstjóri á skyrtu og nærbuxum, skipstjóri á nærklæðum, flestir skólausir og aðeins einn í stígvélum. Mjög erfitt var að ná bátnum frá skipinu, en við sáum brátt að nótin hafði losnað og komin spölkorn frá skipinu. Sáum við brjóstlínu frá nótinni, gátum náð í hana og halað okkur frá sökkvandi skipinu. Síldardekkið flaut allt út og við náðum tveimur þilfarsborðum, sem við notuðum í stað ára, og kom það sér vel síðar.


Kort af Mýrunum þar sem má sjá Hvalseyjar undan Ökrum.

Nokkuð þröngt var um okkur í bátnum, sem er gerður fyrir 10 menn. Lokuðum við honum strax öðru megin, en frá hinni hliðinni sá ég Skipið sökkva skömmu síðar. Við héldum bátnum undan þar til skipið sökk, en það mun hafa verið 10 mínútum eftir að við fórum í bátinn. Var síðan látið reka og notuðum við spýturnar til þess að snúa undan veðrinu alla nóttina. Það var kuldi og bleyta í bátnum og menn urðu sjóveikir, sem tilheyrir víst þessum gúmmíbátum. Við gerðum upphaflega ráð fyrir að við yrðum ekki nema 4-5 klst. að reka upp að landi, en þær urðu 15. Um klukkan átta á sunnudagsmorguninn fórum við að grilla í land. Við vissum að framundan voru Mýrarnar með öllum sínum skerjum og grynningum, og þegar við nálguðumst þær skutum við öðru svifblysinu af tveimur, sem í báta um voru. Við tókum land í Hvalseyjum nokkru fyrir klukkan eitt á sunnudag. Þegar við nálguðumst eyjarnar var þar talsvert um grunnbrot. Þurftum við að róa fyrir eitt brotið og hefðum sennilega lent í því ef ekki hefði verið fyrir spýturnar góðu. Þegar við komum framhjá þessum brotum sáum við vík, sem virtist sæmileg til landtöku, og ákváðum að fara í land þar en halda ekki áfram. Tókst landtakan ágætlega. Ekkert mannvirki var á eyju þessari og hún algjörlega í eyði. (Hér mun sennilega átt við stærstu eyna í Hvalseyjum, Húsey-innskot Mbl.) Reiknaðist mér til að eyjan væri á stærð við Örfirisey.
Fyrsta verk okkar var að safna saman rekaviði og kveikja bál. Notuðum við tvö blys til að kveikja í kestinum, sem logaði í 5-6 klst. Bárum við þara og gras á eldinn til þess að sem mestan reyk legði af honum. Þá fundum við bambusstöng, festum veifu úr gúmmíbátnum á hana og reistum síðan stöngina. Bátinn settum við á áberandi stað rétt hjá stönginni. Undir kvöld skutum við síðara svifblysinu, en allt kom fyrir ekki. Seint um kvöldið vorum við vissir um að enginn hefði tekið eftir okkur. Voru það okkur vonbrigði því við sáum bæinn að Ökrum og kirkjuna, bílaumferð í landi og tvær flugvélar hátt í lofti. Reyndum við m.a. að gefa merki til flugvélanna og lands með sólspegli. Þegar leið á daginn gerði stinningskalda af norðri. Fluttum við okkur þá ofar í eyna og hagræddum okkur sem bezt við gátum. Um 10- leytið um kvöldið fór að lygna og var komið logn um klukkan 10:30. Fórum við þá að ræða um hvað bezt væri að gera og ákváðum að sex menn skyldu freista þess að róa til lands í gummíbátnum, skipstjóri, ég, báðir vélstjórarnir, matsveinninn og einn háseti. Skyldu fjórir róa en tveir leysa af. Fundum við tvær heppilegar spýtur til að róa með og höfðum þær með auk þilfarsborðanna.
Áður en við lögðum af stað skárum við flot púðana neðan af gúmmíbátnum og tókum loftflöskuna úr slíðrum, til þess að auðveldara yrði að róa bátnum. Róðurinn til lands gekk ágætlega,, og vorum við um tvær klukkustundir að fara þessar sex mílur. Lentum við í vík beint fyrir neðan Akra, og gekk lendingin ágætlega. Þarna var nokkur alda og ein báran henti okkur skemmtilega 10-15 metra áfram, langleiðina upp í fjöru, rétt eins og maður væri að sigla á öldum á Hawaii. Síðan gengum við upp að bænum. Fór ég fyrstur þar sem ég hafði skóræfla á fótum, og hinir komu rétt á eftir. Allir voru í fasta svefni, en bóndinn, Ólafur Þórðarson, kom til dyra. Sagði ég honum að við værum skipbrotsmenn af skipi, sem hefði farist úti í bugtinni nóttina áður og fimm aðrir væru í Hvalseyjum. Bóndi sagði að hann ætti árabát en treysti honum ekki til að fara í eyna. Hringdi hann síðan á næstu bæi ag lét slysavarnafélagið vita hvernig komið væri. Síðan fór hann með okkur á næsta bæ, Akra III. Fengum við hinar beztu móttökur þar. Var síðan hringt til Helga Gíslasonar bónda á Tröðum, og fór hann á báti og sótti þá, sem eftir urðu í eynni, og fór með þá heim að Tröðum. Við lögðum okkur eftir að hafa fengið hressingu og sváfum til klukkan sex um morguninn, en þá kom bíll frá Þórði Þ. Þórðarsyni á Akranesi og flutti okkur til Reykjavíkur. Hafði útgerðin sent bílinn jafnskjótt og kunnugt varð um atburðinn.
Mér finnst það undursamlegt, hvernig við sluppum frá þessu öllu, en okkur finnst að útbúa þyrfti þessa gúmmíbáta með litlum árum og umfram allt talstöð. Óhugsandi var að komast í talstöðina er skipið sökk og ef vindur hefði staðið af landi, hefði okkur rekið til hafs, og engin leið að segja hvenær það hefði uppgötvast að skipið var ekki lengur ofansjávar, sagði Eðvald stýrimaður að lokum.

Morgunblaðið. 3 júlí 1962.


31.03.2018 19:07

1487. Máni EA 307. TFYL.

Skemmti og hvalaskoðunarskipið Máni EA 307 var smíðaður hjá Skipasmíðastöðinni Skipavík h/f í Stykkishólmi árið 1977. Eik. 47 brl. 365 ha. Caterpillar díesel vél. Hét fyrst Ásbjörg ST 9. Var fyrst í eigu Benedikts S Péturssonar, Daða Guðjónssonar og Guðlaugs Traustasonar á Hólmavík frá sama ári. Endurmældur í desember 1986, mælist þá 50 brl. Nöfnin sem báturinn hefur borið eru, Máni, Númi RE, Númi HF, Númi KÓ, Valdimar SH, Alli Júl ÞH, Ásbjörg RE og Ásbjörg ST. Hefur ekki stundað fiskveiðar síðustu 18 árin. Er nú í eigu Arctic Sea Tours ehf á Dalvík. Glæsilegur bátur. Það var Haukur Sigtryggur Valdimarsson sem sendi mér þessar myndir og þakka ég honum kærlega fyrir þær.

1487. Máni EA 307. TFYL.

Máni á leið í skemmtiferð frá Dalvík.

Máni á leið úr Dalvíkurhöfn.

Skemmtibáturinn Máni EA á Eyjafirði.                         (C) Myndir: Haukur Sigtryggur Valdimarsson.

                 Ásbjörg ST 9

1 júlí sl. afhenti Skipasmíðastöðin Skipavík h.f. í Stykkishólmi nýtt 47 rúmlesta eikarfiskiskip, sem er nýsmíði nr. 15 hjá stöðinni, og hlaut skipið nafnið Ásbjörg ST 9. Skip þetta er byggt eftir sömu teikningu og nýsmíði nr. 14, Kristbjörg ÞH 44 (8. tbl. Ægis '75), hjá umræddri stöð. Eigendur skipsins eru Benedikt Guðjónsson, sem jafnframt er skipstjóri, Daði Guðjónsson og Guðlaugur Traustason, Hólmavík. Fremst í skipinu, undir þilfari, er lúkar en þar fyrir aftan fiskilest, þá vélarúm, káeta og stýrisvélarrúm aftast.
Fremst í fiskilest er ferskvatnsgeymir og keðjukassi, en brennsluolíugeymar eru í síðum vélarúms. Vélarreisn og þilfarshús, aftan til á þilfari, eru úr áli. Aðalvél skipsins er Caterpillar, gerð D 343 TA, sex strokka fjórgengisvél með forþjöppu og eftirkælingu, sem skilar 365 hö við 1800 sn/mín. Vélin tengist skiptiskrúfubúnaði með niðurfærslugír (4.6:1) frá Fernholt og Giertsen af gerðinni PB 1-43. Skrúfa er 3ja blaða, þvermál 1400 mm.

Ægir. 15 tbl. 1 september 1977.



30.03.2018 21:32

Norðfjarðartogararnir Egill rauði og Goðanes við bryggju í Neskaupstað.

Nýsköpunartogarar Norðfirðinga, Egill rauði NK 104 og Goðanes NK 105 liggja hér við innri bæjarbryggjuna í Neskaupstað á vordögum árið 1952. Mönnum ber saman um að Nýsköpunartogararnir hafi verið afkastamikil fiskiskip og góð sjóskip, en með undantekningum þó. Sumir þeirra þóttu blautir og það með afbrigðum, en það var ekki algilt. Þó að afkoma togaranna versnaði til muna þegar líða fór á sjötta áratuginn, hafði útgerð þeirra gríðarleg áhrif á afkomu fólks og útgerðarbæjanna sem gerðu skipin út. Eins og sést á myndinni er bryggjuaðstaðan langt í frá að vera fullnægjandi á Norðfirði fyrir svona stór skip eins og Nýsköpunartogararnir voru. Það áttu eftir að líða rúmlega tíu ár þangað til uppfyllingin neðan við Steininn og Kastalann var tekin í notkun og almennt kölluð bæjarbryggjan í Neskaupstað.


Nýsköpunartogarar Norðfirðinga, Egill rauði og Goðanes við innri bæjarbryggjuna í Neskaupstað á vordögum árið 1952.         (C) Guðni Þórðarson.

     Norðfjarðartogararnir nýkomnir                       af Grænlandsmiðum

Neskaupstað. Frá fréttaritara Þjóðviljans. Norðfjarðartogararnir hafa nú báðir landað hér á Norðfirði saltfiski er þeir veiddu á Grænlandsmiðum. Goðanes 334 tonnum og Egill rauði 379 tonnum.
Goðanes kom til Norðfjarðar í gærmorgun frá Færeyjum, en þangað flutti það færeyska sjómenn sem verið höfðu á skipinu. Nauðsynlegar lagfæringar verða nú framkvæmdar á togurunum og fara þeir í slipp, en að því loknu fara þeir báðir á veiðar, en þó sennilega ekki fyrr en um mánaðamót.

Austurland. 18 júlí 1954.


B.v. Egill rauði NK 104. TFKC.                                        (C) Róbert Ingi Guðmundsson. (Ringi)


B.v. Goðanes NK 105. TFUD.                                               (C) Róbert Ingi Guðmundsson. (Ringi)

     Atvinnutæki nýsköpunaráranna
   undirstaða góðrar afkomu fólksins

Þar skildum við síðast við Neskaupstað að hátíðisdögum 25 ára afmælisins var lokið og framundan önn virkra daga. Sú fregn hafði borizt að Egill rauði væri væntanlegur næstu daga með 300 lestir af fiski. Og ekki þarf að dveljast lengi á Norðfirði til að finna hvernig nýsköpunartogararnir tveir, Egill rauði og Goðanes, móta atvinnulíf bæjarins og veita beint og óbeint hundruðum bæjarbúa lífsuppeldi. Í hátiðaræðu Bjarna Þórðarsonar bæjarstjóra var vikið að atvinnumálum og horfum í Neskaupstað. Ég bað hann að segja lesendum Nýja tímans nokkru nánar frá bæjarmálunum, og koma hér spurningar mínar og svör hans. :
Hver er þáttur bæjarins í atvinnulífinu? Hvað snertir þátttöku í framleiðslunni, má heita, að rekstur togaranna og fiskverkun við þann rekstur sé eina beina þátttaka bæjarins í framleiðslustörfunum. Bærinn á og rekur tvo togara, Egil rauða og Goðanes. Þessi rekstur er það umfangsmikill, að bærinn er stærsti atvinnurekandinn á staðnum. Hvert er gildi togaranna fyrir atvinnulíf bæjarbúa? Með sanni má segja, að á síðustu árum hafi afkoma bæjarbúa að langmestu leyti byggzt á togaraútgerðinni. Vegna margra ára aflabrests á fiskimiðum Austfirðinga hefur bátaflotans gætt miklu minna í atvinnulífinu en eðlilegt getur talizt. Til að viðhalda atvinnu í bænum hefur verið lögð á það áherzla, að togararnir legðu hér upp afla sinn, en vegna fjarlægðar staðarins frá helztu fiskimiðum togaranna hefur heimalöndun í þetta stórum stíl oft verið útgerðinni fremur óhagstæð. Á togurunum hafa margir sjómenn atvinnu sína og á vegum togaranna beinlínis starfar fjöldi verkafólks, sem hefur þaðan meginhluta tekna sinna. Sú vinna er fyrst og fremst við afgreiðslu skipanna, skreiðarverkun, saltfiskverkun, pökkun á saltíiski og skreið o. s. frv. Skreiðarverkun togaranna er allmikil og fylgir henni mikil vinna. Sama er að segja um saltfiskverkunina. Á síðasta ári höfðu mörg heimili góðar tekjur af að taka saltfisk til verkunar (sólþurrkunar) í ákvæðisvinnu. Auk þess er svo geysimikil vinna, sem ekki er beinlínis á vegum togaranna, en er þó að þakka rekstri þeirra. Er þar einkum átt við hráefnisöflun þeirra fyrir frystihúsin, en að undanförnu hafa þau einkum unnið úr togarafiski. Einnig hafa þurrkhúsin fyrst og fremst haft togarafisk til verkunar. Erfitt er að sjá, hvernig menn hefðu getað lifað hér á síðustu árum, ef togaranna hefði ekki notið við.
Hvernig eru atvinnuhorfur og afkomuhorfur manna yfirleitt? Þeirri spurningu er erfitt að svara svo að á verði byggt. Bær, sem byggir alla afkomu sína á fiskveiðum eins og Neskaupstaður gerir, býr alltaf við mikið öryggisleysi í þessum efnum. En þess má geta, að nú um mörg ár hafa heildartekjur bæjarbúa vaxið jafnt og þétt ár frá ári og hafa án efa aldrei verið eins háar og, síðasta ár, þó að tölur þar að lútandi liggi ekki fyrir enn. Það sem af er þessu ári má telja, að atvinna hafi verið góð, þótt eyður séu þar í, og tekjur verkafólks góðar. Um framtíðarhorfur vil ég sem mlnnst segja vegna óvissunnar sem alltaf fylgir fiskveiðunum. En þó má geta þess, að ef unnt verður að reka togarana, má fullyrða, að bæjarbúar muni fyllilega halda í horfinu hvað afkomu snertir. En neyðist bærinn til að stöðva  rekstur togaranna um lengri tíma, má telja víst, að afkoma manna versni stórum, nema að svo vel vildi til, að afli glæddist aftur á Austfjarðamiðum.
Hvað vantar helzt til framhaldandi vaxtar bæjarins? Það er sitt af hverju, sem okkur vantar. Af atvinnutækjum held ég að við höfum mesta þörf fyrir hæfilega stóra síldarbræðslu, svo okkur megi takast að notfæra okkur síldveiðarnar við Austurland. Bærinn hefur gert talsverðar uppfyllingar, en við getum ekki orðið samkeppnisfærir fyrr en bræðslan er fengin. Í vor verður haldið áfram að gera uppfyllingu og við það batnar enn aðstaðan til söltunar. Ég tel rétt, að hlutafélag framleiðenda reisi bræðsluna, gjarnan með þátttöku hafnarsjóðs og bæjarsjóðs. En ef á allt er lítið, verður að telja, að Norðfirðingar séu vel settir með framleiðslutæki. Þau eru að vísu einhæf, eingöngu, eða svo til, miðuð við fiskveiðar og hagnýtingu sjávarafla, en þau eru góð og afkastamikil.

Nýi Tíminn. 17 júní 1954.




 

30.03.2018 06:38

B. v. Úranus RE 343. TFUG.

Nýsköpunartogarinn Úranus RE 343 var smíðaður hjá Alexander Hall & Co Ltd í Aberdeen í Skotlandi árið 1949. 656 brl. 1.000 ha. 3 þennslu gufuvél. Smíðanúmer 725. Eigandi var Júpíter h/f í Reykjavík frá 2 apríl sama ár. Úranus kom til heimahafnar sinnar, Reykjavíkur hinn 5 apríl árið 1949. Úranus RE 343 landaði síðast í Reykjavík 7. marz árið 1974 og fór til Spánar hinn 17. apríl sama ár með Marz RE 261 í togi þangað sem þeir voru seldir í brotajárn og var tekinn af skrá 20 maí árið 1974.
Ýmsar breytingar voru gerðar á teikningu togarans, s.s. settur á skipið pólkompás sem staðsettur var framan á brúnni, pokabómur festar upp undir salningu. Þær vísuðu þá lárétt út þegar pokinn var hífður út og náði lengra en venjulegar bómur sem vísuðu skáhallt upp og voru festar neðarlega á mastrið. Úranus var jafnframt fyrsti togarinn sem smíðaður var með hærri lunningar sem náðu aftur að svelgnum. Áður höfðu togarar Tryggva, Neptúnus og Marz fengið hækkaðar lunningar en þær náðu aðeins aftur fyrir vantinn.
Ég hef fengið í hendurnar mikið safn mynda sem Atli Michelsen fyrrum skipverji á Úranusi tók þar um borð af skipsfélögum sínum og mörgu öðru. Eru þetta ómetanlegar heimildir um sögu Nýsköpunartogaranna. Ég mun birta þær hér á síðunni á næstunni. Þakka ég Atla kærlega fyrir afnot myndanna.


215. Úranus RE 343 í Reykjavíkurhöfn.                                                            (C) Atli Michelsen.

        Úranusi hleypt af stokkunum

Í gær var hleypt af stokkunum í skipasmíðastöð Alexander Hall í Aberdeen, nýsköpunartogaranum Úranus RE 343. "Úranus" er af minstu gerð nýsköpunartogaranna, 175 fet á lengd. Eigandi hans er h.f. Júpíter hjer í Reykjavík, en framkvæmdastjóri fjelagsins er Tryggvi Ófeigsson. Var hann viðstaddur athöfnina, ásamt dóttur sinni, Herdísi, er Skýrði skipið.

Morgunblaðið. 6 október 1948.


B.v. Úranus RE 343 í smíðum hjá Alexander Hall í Aberdeen veturinn 1949.
Mynd úr safni Hafliða Óskarssonar.


B.v. Úranus RE 343 nýsmíðaður hjá Alexander Hall í Aberdeen.                   Ljósmyndari óþekktur.

               Úranus kemur í dag

Í dag kemur nýsköpunartogarinn Úranus hingað til lands. Er þetta næst síðasti togarinn, sem samið var um smíði á. Úranus er eign h.f. Júpíters hér í Reykjavík. Skipstjóri er hinn kunni aflamaður Bjarni Ingimarsson. Einn togari, utan tveggja dieseltogara, er enn í smíðum í Englandi og er það Svalbakur, sem bojarútgerð Akureyrar á.

Vísir. 5 apríl 1949.


B.v. Úranus RE 343 að landa afla sínum í Hull.                                               (C) Hull Daily Mail.

      Úranus seldi í gær í fyrsta sinn

Nýjasti eimtogari Íslendinga, Úranus, seldi afla sinn í fyrsta sinn í Englandi gær. Afli togarans var 4.715 kit eftir 15 daga veiðiför hér við Iand og seldist fyrir 15.241 sterlingspund. Skipstjóri á Úranusi er Bjarni Ingimarsson, einn fengsælasti skipstjóri togaraflotans. Markaður í Englandi er lélegur um þessar mundir á karfa og ufsa, en góður á öðrum fisktegundum. Í þvi sambandi má geta þess, að í byrjun desember á s.l. ári féll fiskverðið í Englandi og Þýzkalandi um 2/6 sh. Þýðir það nálægt 600 punda lægri sölu á sama magni og Úranus seldi að þessu sinni. Lætur nærri, að ef togararnir ganga allt árið, þýði þessi lækkun um 200 þúsund króna lægri sölur.

Vísir. 30 apríl 1949.


Landað úr togaranum Úranusi RE á sjötta áratugnum. Hluti aflans er verið að spyrða á bryggjunni.


B.v. Úranus RE 343 með trollið á síðunni. Á myndinni sést hvað pokabóman var staðsett hátt í mastrinu. (C) Sigurgeir B Jónasson.

   Óttast er um "Úranus" á Nýfundnalandsmiðum
        Síðast heyrðist til hans á sunnudagskvöld

         Ofsaveður hamlar leit skipa og flugvéla

Tekið  er að óttast um Reykjavíkurtogarann Úranus, sem að undanförnu hefur verið að veiðum á Nýfundnalandsmiðum, en þangað fór hann 28. desember. Á Úranusi er 28 manna áhöfn, skipstjóri er Helgi Kjartansson , en eigandi togarans er Júpiter h.f. Ekki hefur heyrzt til togarans síðan á sunnudagskvöld . Hafði togarinn Þormóður goði samband við Úranus síðast klukkan 10. Engir aðrir íslenzkir togarar voru þá á Nýfundnalandsmiðum, en togararnir Pétur Halldórsson og Þorsteinn Ingólfsson sigldu fyrir nokkru áleiðis þangað vestur, en sneru við er þeir áttu 200 mílur ófarnar á miðin vegna slæmrar veðurspár og frosta. Þeir Úranus og Þormóður goði héldu heimleiðis af miðunum á laugardagskvöld. Þormóður var í gær rúmlega hálfnaður heim, því kl. 2 í gær barst Bæjarútgerð Reykjavíkur skeyti frá honum þar sem sagði, að skipið væri þá komið 664 mílur áleiðis, en því miðaði hægt vegna veðurs.
Kanadiski flugherinn var beðinn aðstoðar og er hann þess albúinn að hefja leit að Úranusi. Bandaríska strandgæzlan hefur líka sent skip á vettvang. Þá hefur Upplýsingaþjónusta Bandaríkjanna hér greint frá, að allar herflugvélar Bandaríkjamanna á leið milli Keflavíkur og Bandaríkjanna muni hlusta vel í loftskeytatæki sín og þær, sem verði yfir leitarsvæðinu í björtu muni svipast um eftir togaranum. Í gærkveldi símaði fréttaritari Mbl. í St. Johns á Nýfundnalandi, eftirfarandi: Bandaríska strandgæzluskipið "Half Moon" er að nálgast aðalleitarsvæðið, um 70 mílur undan norðausturströnd Nýfundnalands, eða 100 mílur fyrir norðan Gander. Aðeins eitt annað skip er á þessum slóðum, eftirlitsskipið "Charlie", einnig frá strandgæzlunni. Enn er beðið veðurs svo að leit geti hafizt úr lofti, því veðrið á leitarsvæðinu er enn slæmt. Vindhraðinn í dag var þar 65 mílur á klst. og sagður stórsjór. Í dag voru öll skip á nálægum slóðum látin vita af leitinni og flugvélar úr björgunardeild kanadíska flughersins stóðu til taks í herstöðvunum Argentia og Torbay á Nýfundnalandi og Goose Bay á Labrador.
Talið er að síðast hafi heyrst frá Úranusi sunnudaginn 10. janúar kl. 4,50, (Nýfundnalandstími), en þá sagði hann að veðrið væri mjög slæmt.

Morgunblaðið. 13 janúar 1960.


B.v. Úranus RE 343 á toginu.                                                              (C) Sigurgeir B Jónasson.

 Úranus fundinn og skipshöfn hans heil á húfi
            Senditæki togarans voru biluð

Úranus er fundinn. Ég var að hlusta á samtal björgunarflugvélarinnar við Þormóð goða núna á stundinni. Það er allt í lagi hjá þeim á Úranusi nema talstöðin. Þeir eru á leiðinni heim. Þannig frétti Mbl. hin miklu gleðitíðindi kl. rúmlega 5 í gær. Togari, sem ekkert hafði heyrzt til síðan á sunnudagskvöld var kominn fram og var á heimleið með skipshöfn sína heila á húfi. Það var Karl Sigurðsson, aðstoðarbryti á Gullfossi, sem hringdi fréttina til blaðsins. Hann hafði setið við útvarpstæki sitt og reynt að fylgjast með fréttum af leitinni af Úranusi.
Rétt á eftir bárust blaðinu fregnir af samtölum milli skipverja á Þormóði goða og vandamanna heima í Reykjavík. Þormóður goði: Þeir eru búnir að finna hann. Kona í Reykjavík: Eru þeir búnir að finna hann, guði sé Iof. Þormóður goði: Já, hann er tæpum 200 mílum á eftir okkur. Konan: Ó, hvað það er dásamlegt. Þormóður goði: Það voru eitthvað biluð hjá honum senditækin og hann getur ekki látið til sín heyra, en það virðist allt vera í lagi hjá honum. Konan: Almáttugur guð, hvað maður er búinn að vera hræddur.
Slík voru fyrstu viðbrögð fólksins í landi við gleðitíðindunum. Heit fagnaðarbylgja fór um alla Reykjavík, þegar fregnin barst út um bæinn. Í hinum gamla sjómannabæ ríkti síðara hluta dags í gær djúp og þakklát gleði meðal almennings. Á heimilum sjómannanna á Úranusi snérist nagandi kvíði og óvissa upp í einlægan fögnuð og tilhlökkun til heimkomu ástvina, frænda og vina. Það var flugvél frá varnarliðinu, sem fann skipið kl. 16.45 í gær, en með henni voru tveir menn frá Landhelgisgæzlunni, Guðmundur Kærnested og-Guðjón Jónsson. Var skipið þá um 195 mílum á eftir Þormóði goða, statt á 57,58 gr. norður breiddar og 33,45 gr. vestur lengdar. Voru loftskeytatæki skipsins í ólagi, en skipverjar gáfu merki um að allt væri í lagi, og óskuðu ekki aðstoðar. Úranus var síðdegis í gær, er hann fannst, í norðurjaðri storm svæðisins á þessum slóðum, en þaðan og heim var hæg austanátt. Mun skipið hafa verið ca. 490 mílur frá Reykjanesi og kemur væntanlega heim á föstudag eða laugardag. Er skipið fannst, hafði ekki náðst samband við það í hátt á þriðja sólarhring. Kl. 22.30 á sunnudagskvöld hafði Þormóður goði samband við Úranus, en þá voru bæði skipin komin á heimleið af Nýfundnalandsmiðum. Veður fór þá vaxandi, komin 10 -11 vindstig.
Er Þormóður goði náði ekki sambandi við Úranus á mánudag, var loftskeytastöðinni tilkynnt um það og bandaríska strandgæzlan og kanadíski flugherinn beðinn um aðstoð. Hófu strandgæzluskip og síðan flugvélar leitina, en leitarskyggni fyrir flugvélar var slæmt. Var leitað miklu vestar en togarinn reyndist vera, þar eð fyrst og fremst var svipazt um eftir honum þar sem síðast hafði til hans heyrzt. Hafði Úranus lagt að baki meira en helming leiðarinnar heim síðdegis í gær. Flugvélar á leið yfir hafið höfðu einnig hlustað í loftskeytatæki sín, og Hekla, flugvél Loftleiða var búin að búa sig undir að leggja lykkju á leið sína og svipast um eftir Úranusi í gær. Skipshöfnin á Úranusi í þessari veiðiferð voru:
Helgi Kjartansson, skipstjóri, Holtsgötu 22.
Jóhannes Sigurbjörnsson, 1. stýrimaður, Víðimel 23.
Ægir Egilsson, 2. stýrimaður, Stangarholti 16.
Viggó E. Gíslason, 1. vélstjóri, Mávahlíð 24.
Sveinbjörn Helgason, 2. vélstj., Mánagötu 19.
Hlöðver Magnússon, 3. vélstj., Knoxbúðum E-22.
Þórður Jónasson, loftskeytamaður, Nökkvavogi 3.
Hálfdán Ólafsson, 1. matsv., Bergstaðastræti 45.
Ægir Gíslason, 2. matsveinn, Skúlagötu 64.
Einar Sigurðsson, kyndari, Múlabúðum 20.
Þorbjörn Friðriksson, kyndari, Vesturgötu 26.
Kristinn Guðmundsson, bátsmaður, Ásgarði 53.
Birgir Egilsson, netamaður, Stangarholti 16, bróðir Ægis, 2. stýrimanns.
Haraldur Ragnarsson, netamaður, Snorrabraut 40.
Joachim Kaehler, þýzkur maður til heimilis í Þjóðminjasafnsbyggingunni.
Hreiðar Einarsson, háseti, Barmahlíð 37.
Ólafur Jónsson, háseti, Stykkishólmi.
Pétur Hraunfjörð, háseti, Heimahvammi, Blesugróf.
Sigurður Jóhannsson, háseti, Bakkag. 2.
Halldór Magnússon, háseti, Mel, Breiðholtsvegi.
Hörður ívarsson, háseti, Vesturgötu 26A.
Ágúst Guðjónsson, háseti, Akurgerði 3.
Bræðurnir Guðmundur og Ívar Steindórssynir, Teigi, Seltjarnarnesi.
Jurgen Scheffer, háseti, Laugavegi 68.
Uwe Eggert, háseti, Selás 6.
Konrad Braun, til heimilis í Aachcen, V-Þýzkalandi.

Morgunblaðið. 14 janúar 1960.


B.v. Úranus RE 343 heldur til hafs úr Reykjavíkurhöfn.                                Ljósmyndari óþekktur.

B.v. Úranus RE 343 við bæjarbryggjuna í Neskaupstað sennilega árið 1973. Lengst til vinstri sést í skorstein 1137. Barða NK 120. Utan á bryggjunni er 1278. Bjartur NK 121 sem nýlega er kominn heim eftir 49 sólarhringa siglingu frá Niigata í Japan.       Ljósmyndari óþekktur.


B.v. Úranus RE 343 eftir brotið sem hann fékk á sig suðaustur af Færeyjabanka í febrúar árið 1962. Mynd úr safni Hafliða Óskarssonar.

           Íslenskir togarar í óveðri
Brotsjór tók bátana og laskaði Úranus

Norðaustan stormur og óveður hefur geisað suðaustur af Færeyjabanka, eins og skýrt hefur verið frá í blaðinu og skip lent þar í miklum erfiðleikum. Nokkrir íslenzkir togarar hafa verið á ferðinni á þessum slóðum og þremur þeirra hlekkzt á. Úranus missti bátana í brotsjó og fleira brotnaði ofanþilja, stýrið á Júní skemmdist er það var á leið norsku skipi til hjálpar og smávægileg bilun varð hjá Skúla Magnússyni. Ekki er getið um í skeytum að neitt hafi orðið að mönnum og öll eru skipin á heimleið. Ekkert mun hafa orðið að öðrum togurum á þessum slóðum. Veðrið var í gær að ganga niður.Kl. 6 á föstudagsmorgun fékk Úranus á sig brotsjó, er skipið var statt 250 sjómílur suðaustur af Færeyjum á heimleið. Í skeyti til útgerðarfélagsins, sem var 12 tíma að komast til viðtakanda, var sagt að Úranus hefði misst báða björgunarbátana, og tvo gúmmíbáta, allar bátauglur séu stórskemmdar og ónýtar, loftventill yfir kyndistöð gjörónýtur, reykháfur mikið doldaður, ein plata á vélarrist dælduð, en aðrar sýnilegar skemmdir ekki stórvægilegar. Útgerðarfélagið Júpiter h.f. sendi Úranusi fyrirspurn um það hvernig veður væri. Kom svar í fyrrinótt, þar sem sagði að veður færi batnandi og Úranus væri kominn á Færeyjabanka og virtist allt í lagi með ferð skipsins. Jafnframt lét Júpiter skipaskoðun ríkisins vita um atburðinn svo og skoðunarstjóra Lloyds. Þess má geta að Úranus mun enn hafa tvo 12 manna gúmmíbáta um borð.

Morgunblaðið. 18 febrúar 1962.


29.03.2018 21:16

1937. Björgvin EA 311 í Hafnarfjarðarhöfn í dag.

Dalvíkurtogarinn Björgvin EA 311 lá í Hafnarfjarðarhöfn í dag. Náði nokkrum myndum af honum. Björgvin var smíðaður í Flekkefjord í Noregi árið 1988 fyrir Útgerðarfélag Dalvíkinga h/f á Dalvík. 499 brl. 2.223 ha. Deutz vél, 1635 Kw. Togarinn er núna í eigu Samherja á Akureyri en gerður út frá Dalvík eins og áður. Glæsilegt skip Björgvin og tók sig vel út í blíðunni í dag.


1937. Björgvin EA 311. TFFY.


1937. Björgvin EA 311. TFFY.


1937. Björgvin EA 311. TFFY.


1937. Björgvin EA 311. TFFY.


1937. Björgvin EA 311. TFFY.                                         (C) Þórhallur S Gjöveraa. 29 mars 2018.

               Björgvin EA 311

Nýr skuttogari, m/s Björgvin EA 311, bættist við fiskiskipastólinn 26. Júlí s. I. en þann dag kom skipið í fyrsta sinn til heimahafnar sinnar, Dalvíkur. Björgvin EA er smíðaður hjá Flekkefjord Slipp & Maskinfabrikk A/S, Flekkefjord í Noregi, smíðanúmer 142 hjá stöðinni, en er hannaður hjá Skipatækni hf. í Reykjavík. Björgvin EA er fimmtándi skuttogarinn, sem umrædd stöð smíðar fyrir Íslendinga, en auk þess hefur stöðin séð um smíði á einum skuttogaraskrokk (Björgúlf EA) fyrir Slippstöðina. Skrokkar allra þessara togara eru smíðaðir hjá Kvina Verft í Flekkefjord, sem annast hefur þann þátt smíðinnar fyrir Flekkefjord Slipp & Maskinfabrikk. Hinn nýi Björgvin kemur í stað samnefnds skuttogara, sem einnig var smíðaður hjá Flekkefjord Slipp & Maskinfabrikk (afhentur í janúar 1974) fyrir sömu útgerð. Gamli Björgvin hefur nú verið seldur til Noregs. Björgvin EA er með búnaði til heilfrystingar á karfa og gráluðu, auk búnaðar til ísfisk meðhöndlunar.
Björgvin EA er í eigu Útgerðarfélags Dalvíkinga hf., Dalvík. Skipstjóri á skipinu er Vigfús R. Jóhannesson og yfirvélstjóri Hafsteinn Kristinsson. Framkvæmdastjóri útgerðar er Valdimar Bragason.
Mesta lengd 50.53 m.
Lengd milli lóðlína (VL=4.80 m) ... 48.15 m.
Lengd milli lóðlína (perukverk) 44.78 m.
Breidd (mótuð) 12.00 m.
Dýpt að efra þilfari 7.30 m.
Dýpt að neðra þilfari 4.80 m.
Djúprista (hönnunar) 4.80 m.
Eigin þyngd 1.138 tonn.
Særými (djúprista 4.80 m) 1.564 tonn.
Burðargeta (djúprista 4.80 m) 426 tonn.
Lestarými 480 m3
Meltugeymar 78.5 m3
Brennsluolíugeymar (forðageymar) ... 121.3 m3
Set- og daggeymar 12.7 m3
Ferskvatnsgeymar 77.8 m3
Sjókjölfestugeymir 24.1 m3
Ganghraði (reynslusigling) 14.2 sjómílur.
Rúmlestatala 499 brl.
Skipaskrárnúmer 1937.

Ægir. 8 tbl. 1 ágúst 1988.


29.03.2018 08:52

87. Heiðrún ÍS 4. TFQM.

Vélskipið Heiðrún ÍS 4 var smíðuð hjá Skipasmíðastöð KEA á Akureyri árið 1944 fyrir Hlutafélagið Grím í Borgarnesi. Hét fyrst Hafborg MB 76. Eik. 92 brl. 240 ha. Lister díesel vél. Skipið var endurmælt árið 1947, mældist þá 101 brl. Selt 16 desember 1952, Rún h/f í Bolungarvík, hét Heiðrún ÍS 4. Ný vél (1956) 360 ha. Lister díesel vél. Selt 18 júní 1968, Jóni Magnússyni á Patreksfirði og Hjalta Gíslasyni í Reykjavík, skipið hét Vestri BA 3. Selt 5 febrúar 1972, Árna Sigurðssyni og Reyni Ölverssyni í Keflavík, skipið hét Sólfell GK 62. Talið ónýtt og tekið af skrá 18 desember árið 1973.


Vélskipið Heiðrún ÍS 4.                                               (C) Snorri Snorrason.  Úr safni Atla Michelsen.

              V.s. Hafborg MB 76

Nýlega bættist nýtt skip í fiskiflota okkar, nefnilega vélskipið Hafborg MB. 76, smíðað af skipasmíðastöð KEA á Akureyri, en yfirsmiður var Gunnar Jónsson. Eigandi er h.f. Grímur í Borgarnesi, framkvæmdastjóri Friðrik Þórðarson. Skipinu var hleypt af stokkunum hinn 6. maí s.l, þá nærri fullsmíðuðu, og fór reynsluför sína 14. s.m. Stærð þess er sem hér segir:
Brúttó 92.22 rúmlestir.
Undir þilfari 78.08. 
Nettó 37.90.
Lengd 24.90 metrar.
Breidd 5.84. 
Dýpt 2.54. 
Aðalvél skipsins er Lister-Dieselvél, 320 hestöfl, en hjálparvél 8 hestafla vél sömu tegundar. Olíugeymar rúma ca. 10 tonn. Í reynsluferðinni náðist 10.2 sjómílna hraði á klst., með 580 snúningum (mest 600 snúningar), en fullhlaðið á venjulegri ferð (ca. 500 snún.), hefir skipið náð 9.6 sjómílna hraða í góðu veðri. Að smíði er skipið hið vandaðasta að öllu leyti, íbúðum skipverja haganlega komið fyrir, og allur frágangur með afbrigðum snyrtilegur, enda er yfirsmiður skipsins þegar orðinn landskunnur fyrir vandvirkni sína. Skipið hefir þegar farið eina ferð með ísfisk til Englands og reyndist þá ágætis sjóskip undir hleðslu. Fullhlaðið bar það 73 tonn fiskjar með 17.5 tonnum af ís, auk fullra olíugeyma. Skipið mun síðar líklega stunda togveiðar. Skipstjóri skipsins er Kristján Pétursson, áður stýrimaður á v.s. Eldborg, sem er eign sama félags.

Sjómannablaðið Víkingur. 6-7 tbl. 1 júlí 1944.


Hafborg MB 76 við bryggju á Siglufirði.                                                    (C) Sigurgeir B Jónasson.

 Tvö fiskiskip bætast við flota Bolvíkinga

            Rún h.f. kaupir 100 tonna skip
  Völusteinn h.f. lætur smíða 50 tonna skip

Nýlega hefur Rún h.f. í Bolungarvík, en framkvæmdastjóri þess og aðaleigandi er Einar Guðfinnsson, útgerðarmaður í Bolungarvík, fest kaup á skipinu Hafborg frá Borgarnesi, sem er 100 smálestir að stærð og er með 240 hestafla Lister-dieselvél. Hafborg hefur nú hlotið nýtt nafn, Heiðrún, og er skrásetningarnúmer hennar ÍS 4. Heiðrún er komin til Bolungarvíkur og er nú um það bil að hefja róðra með línu, en þegar líður á veturinn er ætlunin að skipið fari á togveiðar. Skipstjóri er Halldór G. Halldórsson og stýrimaður Eggert Sigurmundsson.
Þá er Völusteinn h.f. í Bolungarvík, framkvæmdastjóri Guðfinnur Einarsson, en aðalhluthafi þess félags er Einar Guðfinnsson, að láta byggja skip í Fredriksund í Danmörku. Er það 50 tonna skip, búið öllum nýtízku siglingartækjum. Vonir standa til að skip þetta komi til landsins í apríl n.k. Það er ekki að efa, að Bolvíkingum er mikill fengur að komu þessara skipa og er það eftirtektarvert að á tímum erfiðleika og allskyns ófarnaðar hjá bátaútgerðinni, skuli vera hægt að lyfta slíku Grettistaki sem þessu. Mikil er gæfa Bolungarvíkur, að eiga slíka einstaklinga, sem hafa bæði kjark, áræði og trú á framtíð byggðarlags síns. Kjarkmiklir og dugandi einstaklingar eru ávalt traustir hornsteinar hvers þjóðfélags. Það er einlæg ósk Vesturlands, að bæði þessi skip verði eigendum, sjómönnum og öðrum Bolvíkingum til arðs og gæfu.

Vesturland. 1 tbl. 16 janúar 1953.


25.03.2018 06:58

Snæfugl SU 20. TFMQ.

Vélskipið Snæfugl SU 20 var smíðaður í Landskrona í Svíþjóð árið 1946 eftir teikningu Bárðar Tómassonar. Eik. 79 brl. 215 ha. Atlas díesel vél. Eigandi var Snæfugl h/f á Búðareyri (Reyðarfirði) frá október sama ár. Ný vél (1951) 240 ha. Lister díesel vél. Skipið sökk um 4 sjómílur út af Seley í mynni Reyðarfjarðar 30 júlí árið 1963. Áhöfnin, 10 menn, bjargaðist naumlega í gúmmíbjörgunarbát og var síðan bjargað um borð í vélskipið Guðmund Péturs ÍS 1 frá Bolungarvík. Snæfugl var á heimleið með um 800 tunnur af síld og talið var að stíur í lest hafi gefið sig.
Snæfugl SU 20 var einn af sjö bátum sem smíðaðir voru eftir þessari teikningu Bárðar. Fimm þeirra fórust á rúmsjó og einn þeirra brann.


Snæfugl SU 20 í Vestmannayjahöfn.           (C) Torfi Haraldsson.   Úr safni Tryggva Sigurðssonar.

       Svíþjóðarbátur til Búðareyrar

Í gær kom hingað til Búðareyrar einn Svíþjóðarbátur. Hann er rúmlega 80 smálestir, hefur 215 ha. Atlas-dieselvél. Ganghraði um 9 mílur. Hann fer væntanlega á síldveiðar í dag. Bátur þessi heitir Snæfugl, eign samnefnds útgerðarfélags. Skipstjóri á leiðinni upp var Júlíus Kemp, en skipstjóri í sumar verður Bóas Jónsson frá Eyri. Báturinn reyndist vel á leiðinni hingað. Var komu bátsins mjög fagnað og fánar dregnir að hún. Bátur þessi er smíðaður í Landskrona í Svíþjóð, en á leiðinni hingað kom hann við í Álaborg og tók þar sementsfarm.

Þjóðviljinn 17 júlí 1946.


Snæfugl SU 20 í höfn á Reyðarfirði með fullfermi síldar.                           (C) Geir Gunnlaugsson.

   Eitt af systurskipum Borgeyjar sent
       til Austurlands án rannsóknar

       Forseti Slysavarnafélagsins var á móti því,
      að báturinn færi áður en rannsókninni lýkur 

Snæfugl frá Reyðarfirði, eitt af systurskipum "Borgeyjar", fór í gær héðan frá Reykjavík með vörur til Austfiarðahafna; Voru um það skiptar skoðanir, hvort skipið skyldi leggja úr höfn áður en rannsókninni á sjóhæfni þessara báta er lokið. Var forseti slysavarnafélagsins eindregið á móti því, að báturinri fengi að fara úr höfn, en skipaskoðunarstjóri taldi ekki ástæðu til að stöðva bátinn.
Blaðið átti í gær tal við slysavarnafélagið um þetta mál og taldi það vítavert, að skipinu skyldi leyft að hlaða hér vörur og flytja þær til Austfjarða, áður en rannsókn á sjóhæfni skipsins hefur farið fram. Taldi það skyldu skipaskoðunarstjóra að stöðva skipið og sjá svo um, að systraskip "Borgeyjar'' væru ekki í förum fyrr en rannsókn á þeim hefði farið fram, en eins og kunnugt er hefur samgöngumálaráðherra skipað nýja rannsóknarnefnd í tilefni Borgeyjarslyssins, og á hún sem fyrst að ljúka rannsókn á sjóhæfni allra Svíþjóðarbátanna, sem eru af sömu gerð og Borgey var. Blaðið sneri sér síðan til Ólafs Sveinssonar skipaskoðunarstjóra og spurðizt fyrir um álit hans á þessu máli. Kvaðst skipaskoðunarstjóri ekki sjá ástæðu til að stöðva "Snæfugl" enda hefði hann farið um borð í skipið og fullvissað sig um hleðslu þess. Sagðist hann hafa bannað, að hafa dekklest á skipinu, og væri hleðslan ekki meiri en svo, að fríborðið væru tveir plankar. Sagðist skipaskoðunarstjóri að sjálfsögðu hafa leyfi til að stöðva skip, ef um ofhleðslu væri að ræða, eða ef hleðsla þeirra væri kærð; en um slíkt væri ekki að ræða í þessu sambandi.

Alþýðublaðið. 22 nóvember 1946.


Snæfugl SU 20. Líkan Gríms Karlssonar.                                                  (C) Þórhallur S Gjöveraa.


Snæfugl SU 20 í kröppum sjó.                                                     (C) Ljósmyndasafn Eskifjarðar.


Snæfugl SU 20. Síðasta kastið. Það var skipverji á Skagaröst KE sem tók þessa ljósmynd.


Snæfugl SU 20. Stutt í endalokin.                                                           Ljósmyndari óþekktur.


Vélskipið Guðmundur Péturs ÍS 1 bjargaði áhöfninni af  Snæfugli. Guðmundur Péturs var einn af hinum svokölluðu Tappatogurum, smíðaður í Stralsund í Austur Þýskalandi árið 1958 eftir teikningu Hjálmars R Bárðarsonar.   (C) Snorri Snorrason.  Úr safni Atla Michelsen.

          Vélskipið Snæfugl SU 20

                      Sökk á 5 mínútum
         Talað við skipstjóra björgunarskipsins

Vélbáturinn Snæfugl, SU 20, fórst klukkan 22 í kvöld um 4 mílur suðsuðaustur af Seley. Skipið var á leið inn með afla, er veður versnaði, og bar slysið mjög brátt að. Skipstjórinn gat rétt kallað út, að skipið væri að sökkva og gafst enginn tími til þess að gefa upp staðarákvörðun, en bað 250 tonna stálskip, sem væri ný farið fram hjá sér, að koma strax til hjálpar. Síðan heyrðist ekkert til Snæfuglsins, en skipstjórinn á 250 lesta stálskipinu hafði tekið vel eftir, er hann sigldi fram hjá Snæfuglinum og sneri þegar í stað við. Það var Trausti Gestsson á Guðmundi Péturs frá Bolungarvík og örskömmu síðar fann hann gúmbát Snæfugls á sjónum. Til allrar hamingju voru allir skipverjar Snæfugls heilir á húfi í bátnum og voru þeir teknir um borð í Guðmund Péturs. Guðmundur Péturs kallaði á Gunnar, SU 139, sem einnig er 250 lesta stálskip og leituðu bæði skipin nokkra stund á staðnum, sem Snæfugl sökk á, ef ske kynni, að nótin kæmi upp, en er Guðmundur Péturs lagði af stað til lands, hafði sú leit ekki borið árangur. Guðmundur Péturs var væntanlegur með skipbrotsmenn inn til Reyðarfjarðar um eitt leytið í nótt.
Snæfugl SU 20 var 79 tonna eikarbátur, byggður í Landskrona í Svíþjóð árið 1946, en systurskip hans hafa mjög týnt tölunni. Skipstjóri á Snæfugli var Bóas Jónsson frá Reyðarfirði, en eigandi Snæfugl h.f., Reyðarfirði. Við náðum tali af Trausta Gestssyni skipstjóra á Guðmundi Péturs, er hann átti eftir um klukkustundar siglingu til Reyðarfjarðar í nótt.  Ja, þetta fór vel úr því sem komið var, sagði Trausti. Það er orðið slæmt veður hérna, Snæfuglinn var á leið inn með um 700 tunnur en við vorum með svo gott sem tómt skip, aðeins 80 tunnur. Við vorum nýbúnir að fara fram hjá Snæfuglinum, þegar hann kallaði út, að hann væri að sökkva og snerum náttúrlega strax við. Við vorum svo nýfarnir framhjá honum, að við fundum mennina strax, þótt þeir hefðu engan tíma haft til að gefa upp staðarákvörðun. Þeir voru 10 á og komust allir í gúmbátinn heilu og höldnu, aðeins einn blotnaði í fæturna.
Það voru aðeins liðnar um tíu mínútur frá því að hann kallaði og þar til við fundum gúmbátinn og þá var Snæfugl steinsokkinn. Þetta hefur borið brátt að, en þó ekki meira en svo, að þeir hafa náð að komast upp og hafa þó sjálfsagt flestir verið niðri og a. m. k. sumir í kojunum. Annars vil ég ekki segja mikið um þetta, þeir segja frá því í sjóprófunum, hvað komið hefur fyrir. Við leituðum dálítið að nótinni, þar sem Snæfugl sökk, ásamt Gunnari SU, en hún var ekki komin upp, er við snerum inn til Reyðarfjarðar með mennina.

Tíminn. 31 júlí 1963.



24.03.2018 04:49

2891. Kaldbakur EA 1 á leið í Barentshafið.

Togari Útgerðarfélags Akureyringa, Kaldbakur EA 1 hélt af stað frá Dalvík í gær áleiðis til veiða í Barentshafið. Haukur Sigtryggur Valdimarsson sendi mér þessa myndasyrpu af Kaldbak þegar hann lét úr höfn á Dalvík og sigldi út Eyjafjörðinn í blíðunni í gær.

2891. Kaldbakur EA 1 TFCD á útleið frá Dalvík í gær.

2891. Kaldbakur EA 1.

2891. Kaldbakur EA 1.

2891. Kaldbakur EA 1.

2891. Kaldbakur EA 1.

2891. Kaldbakur EA 1.

2891. Kaldbakur EA 1 heldur til hafs áleiðis í Barentshafið.        (C) Haukur Sigtryggur Valdimarsson.


22.03.2018 05:50

2890. Akurey AK 10 bíður löndunar í Örfirisey.

Ég tók þessar myndir af Akurey AK 10 í gærmorgun þar sem togarinn bíður löndunar við Granda bryggjuna í Örfirisey. Veit ekki hvað þeir voru að fiska en skipið er talsvert sígið að framan. Fallegt skip Akurey.


2890. Akurey AK 10. TFJH.


2890. Akurey AK 10. TFJH.


2890. Akurey AK 10. TFJH.                                                (C) Þórhallur S Gjöveraa. 21 mars 2018.
Flettingar í dag: 1225
Gestir í dag: 203
Flettingar í gær: 1156
Gestir í gær: 132
Samtals flettingar: 1257477
Samtals gestir: 355359
Tölur uppfærðar: 16.11.2018 23:37:09