23.05.2018 08:25

Ísbjörn ÍS 15. LBDK / TFAI.

Vélbáturinn Ísbjörn ÍS 15 var smíðaður í Risör í Noregi árið 1928. Eik og fura. 43 brl. 90 ha. Ellwe vél. Eigendur voru Samvinnufélag Ísfirðinga ( Rögnvaldur Jónsson og fl. á Ísafirði ) frá desember sama ár. Kom fyrst til heimahafnar, Ísafjarðar hinn 27 desember 1928. Báturinn strandaði og sökk við Deildarhorn, í Skálavík, sunnan Ísafjarðardjúps 7 mars árið 1940. Áhöfnin, 12 menn, bjargaðist í skipsbátnum til lands í Skálavík heilir á húfi.


Ísbjörn ÍS 15 á Siglufirði.                                                                             (C) Þorgeir Baldursson.

     Bátar samvinnufélagsmanna

Fjórir þeirra eru nú komnir hingað heilu og höldnu. Eru það þessir: Sæbjörn kom 23. f. m, Ísbjörn kom 27. f. m., Ásbjörn kom 30 f. m. og Vébjörn kom á nýársdagsmorgun. Fimmti báturinn Valbjörn sneri aftur til Noregs vegna bilunar á olíugeymi. Var hann í Færeyjum á föstudaginn en var á leið hingað. Af þessum bátum sem komnir eru var Sæbjörn lang fljótastur hingað. Hann var sjö og hálfan sólarhring frá Risör til Ísafjarðar og eyddi 14 tonnum af olíu, þó stansaði hann í 15 klst á leiðinni.

Skutull. 1 tbl. 6 janúar 1929.


Samvinnufélagsbátarnir við bryggjur á Siglufirði.                (C) Haukur Sigtryggur Valdimarsson.


Áhöfnin á Ísbirni ÍS 15.                                                                                   Mynd úr sögu Ísafjarðar.


      Þegar m/b Ísbjörn strandaði

Aðfaranótt hins 7. marz s. l. strandaði mótorbáturinn "Ísbjörn", Í. S. 15, austan við Skálavík í norðaustan stórviðri. Mannbjörg varð og tókst hún mjög giftusamlega, en báturinn sjálfur eyðilagðist. Einn skipsmannanna segir svo frá strandinu og björgun skipverja:
Um leið og skipið kenndi grunns, lagðist það mjög mikið á stjórnborðshlið. Brotsjóirnir gengu á það bakborðsmegin og sumir yfir það. Eftir skamma stund kastaði stór brotsjór skipinu af boðanum og var það þá á floti, en mikill sjór var kominn í það og hafði vélin stöðvazt þess vegna. Meðan þetta gerðist voru allir skipverjar komnir á þiljur. Voru sumir þeirra settir að þilfarsdælunni, til þess að dæla sjó úr skipinu, en hinir voru látnir vinda upp seglin. Þegar seglin höfðu verið undin upp, kom í ljós að stýrið var farið af skipinu og varð því engri stjórn viðkomið. Seglin voru nú tekin miðskips til þess að auka drift skipsins inn í víkina (Skálavík). Meðan þessu fór fram, hafði sjór aukizt að mun í skipinu, og var sýnilegt, að þess myndi skammt að bíða, að það sykki.
Var nú lífbáturinn settur á sjó og tekinn yfir á stjórnborða (hléborða). Búið var áður að binda sjö belgi innan í bátinn, til þess að auka burðarþol hans, ef hann fyllti. Einnig var settur strengur undir kjöl bátsins aftan við hálsþóttu og á hann festir tveir belgir á hvora hlið bátsins, þannig, að aðeins örlaði á þá belgina, sem ofar voru á strengnum, þegar skipverjar voru komnir í bátinn. Þegar lífbáturinn var vel laus frá skipinu, sökk það, og var klukkan þá 4,30 um nóttina. Var nú haldið inn eftir víkinni, en það ferðalag sóttist seint, enda gekk mikill sjór í bátinn. Lent var í suðausturhorni víkurinnar og tókst það eftir atvikum, þar sem komið var mikið brim. Klukkan var 5,20 um morguninn, þegar allir skipverjar voru komnir á land, ómeiddir og heilir á húfi, og heim að bænum Meiribakka voru allir komnir eftir tíu mínútur frá því að á land var komið. Fengu mennirnir þar hinar prýðilegustu viðtökur.
Öllum ber skipsbrotsmönnunum saman um það, að flotmagnsauki sá, er belgirnir veittu, sem festir voru við lífbátinn, hafi orðið þeim til lífs, ásamt einbeittni og röskleika skipstjórans.

Sjómannablaðið Víkingur. 13-14 tbl. 1 júlí 1940.


21.05.2018 11:25

792. Steinunn gamla KE 69. TFRC.

Vélskipið Steinunn gamla KE 69 var smíðuð í Marstrand í Svíþjóð árið 1947 fyrir Ólaf Einarsson útgerðarmann í Keflavík og Kristján Sigurðsson skipstjóra í Hafnarfirði. Eik. 78 brl. 180 ha. Bolinder vél. Bar fyrst skráningarnúmerið GK 363, en var breytt í KE 69 árið 1949. Skipið var selt 4 janúar 1955, Steingrími Árnasyni og Valgarði Þorkelssyni í Reykjavík, sama nafn og númer. Ný vél (1955) 400 ha. Buda díesel vél. Skipið var lengt og endurbyggt í Dráttarbraut Keflavíkur árið 1963. Þar var sett nýtt stýrishús á skipið, einnig var settur á það hvalbakur. Mældist þá 87 brl. Einnig var sett ný vél í skipið, 385 ha. Caterpillar díesel vél. Skipið var selt 29 desember 1963, Miðnesi hf í Sandgerði. Steinunn sökk í höfninni í Sandgerði í ofsaveðri, 23 september árið 1973. Náðist upp nokkru síðar en var talin ónýt eftir það og tekin af skrá 18 desember sama ár.


Steinunn gamla KE 69 á siglingu.                                                           (C) Hafsteinn Jóhannsson.

    Sænskur bátur til Hafnarfjarðar

Þeir Ólafur Einarsson, útgerðarmaður í Keflavík og Kristján Sigurðsson, skipstjóri í Hafnarfirði, hafa keypt nýjan vélbát frá Svíþjóð og kom hann til Hafnarfjarðar í gær. Bátur þessi verður gerður út frá Keflavík og ber heitið "Steinunn gamla" GK 363. Hann er ekki gerður samkvæmt teikningum þeim á fiskibátum, sem ríkisstjórnin hefir samið um við sænskar skipasmiðastöðvar.

Vísir. 20 júní 1947.


Steinunn gamla KE 69 í endurbyggingu og lengingu í Keflavík árið 1963. (C) Emil Páll Jónsson.

     2 menn fórust er bátur sökk -
            einn komst lífs af

Snemma á laugardagsmorgun sökk vélbáturinn Ver frá Sandgerði aðeins um tvær mílur suður af innsiglingunni í Sandgerði. Tveir menn fórust með bátnum, en þriðji maðurinn, Aðalsteinn Sveinsson, bjargaðist eftir að hafa svamlað í sjónum í um hálfa klukkustund. Aðalsteinn hefur borið fyrir sjódómi í Hafnarfirði, að Steinnnn gamla KE 69 hafi siglt á bátinn, og hafi hann brotnað í spón við ásiglinguna. Þremenningarnir á Ver, sem var þrjú tonn að stærð, höfðu verið á veiðum um nóttina. Höfðu þeir farið út á föstudagskvöld. Var Björgvin Þorkelsson með í þessum róðri í stað bróður þeirra Gísla og Aðalsteins, sem ekki hafði ætlað sér að róa í þetta sinn, en hefur annars verið með bræðrum sínum á bátnum, sem þeir keyptu fyrir skömmu. Þegar báturinn kom á miðin fór vikur í kælivatnsdælu, en tókst mönnunum að lagfæra það eftir nokkurn tíma. Lítill fiskur var á þessum slóðum, sem báturinn var á, svo ákveðið var að halda heim aftur. Á leiðinni komst báturinn á betri mið, og höfðu mennirnir verið að dorga í um eina klukkustund, þegar þeir tóku eftir því að Steinunn gamla frá Keflavík nálgaðist þá. Töldu þeir þó ekki vera hættu á ferðum, þar sem skyggni var gott, og ratsjá Steinunnar í gangi. Aðalsteinn segir að hann hafi heyrt bróður sinn Gísla hrópa upp, að þeir skuli kasta sér í sjóinn og um leið hafi áreksturinn orðið. Aðalsteini tókst að ná í botn hlera, og sömuleiðis rak til hans björgunarbelti, sem bróðir hans hafði verið búinn að blása upp að nokkru leyti. Tókst honum að halda sér uppi á þessu tvennu, og hafði verið í sjónum um hálfa klukkustund, þegar vélbátinn Báruna bar að, og tóku mennirnir, sem voru á Báranni, Ásmundur Böðvarsson og Finnbogi Bjarnason eftir Aðalsteini og gátu náð honum upp úr sjónum. Ekki sást til Gísla eða Björgvins þrátt fyrir ítrekaða leit að þeim. Sigldi Báran með Aðalstein til Sandgerðis og síðan fóru bátar út þaðan til þess að halda áfram leit að mönnunum tveimur en þeir fundust ekki.
Gísli Sveinsson var 27 ára og Iætur eftir sig konu og tvö börn.
Björgvin Þorkelsson var 51 árs og lætur eftir sig konu og sjö börn.
Sjópróf hófust í Hafnarfirði í dag.

Tíminn. 20 maí 1970.


Steinunn gamla KE 69 í upphaflegu útliti.                                                        (C) Snorri Snorrason.

     Bát slítur upp - annar sekkur

Skömmu eftir hádegi, sunnudaginn 23. sept. 1973, kom sunnan úr hafi mjög djúp lægð, sem hélt siðan norður yfir landið. Um leið gerði hér eitt mesta fárviðri, sem geysað hefur síðustu árin. Voru þetta eftirstöðvar fellibylsins Ellenar, sem mikinn skaða gerði við strendur Ameríku. Stóð veðurofsinn fram á mánudag, en lægði er leið á daginn. Í Reykjavík mældist vindhraði 108 hnútar í mestu hryðjunum. Aðeins einu sinni hafði þá mælst jafn mikill vindur í Reykjavík. Það var 1942, þá mældust 109 hnútar.
Til samanburðar má geta þess, að septemberveðrið mikla 1936, var aðeins hálfdrættingur á við Þetta ofsaveður. Í verstu hryðjunum 1936, mældust í Reykjavík, 65 hnútar. Sextíu og fjórir hnútar eru tólf vindstig. Í septemberveðrinu 1936 fórst franska rannsóknarskipið Pourqui Pas? Veðrið 1973 olli tugum ef ekki hundruð milljóna króna tjóni, einkum á suður-, vestur- og norðurlandi. Óveðursdagana var stórstreymt og því meiri hætta á ferðum. Sjómenn voru því víðast við báta sína. Í Keflavíkurhöfn rak upp v.b. Snorra KE 131. Hann var gamall átján lesta eikarbátur. Hann náðist fljótlega út og skemmdist lítið. Í Sandgerði lágu þá átján bátar sem brotnuðu meira og minna. Aðeins sex þeirra sluppu frá verulegum skemmdum. Steinunn gamla KE 69, lá þar í höfninni, og sökk. Er hún náðist upp, var hún talin ónýt. Er veðrið skall á, var vindátt í Sandgerði suðaustlæg en lítið skjól. Töldu þá sjómenn þar, að betur væri kominn garðurinn í suðurhöfninni, sem til umræðu hafði verið í tiu til fimmtán ár. En gerð garðsins, hófst rúmu ári eftir að óveður þetta geysaði.
Steinunn gamla KE 69, var 87 lestir, smíðuð úr eik í Svíþjóð 1946. Eigendur hennar þá voru Ólafur E. Einarsson o.fl. í Keflavík. Báturinn gekk um árabil frá Keflavík, ern síðustu árin frá Sandgerði. Var hann þá í eigu Miðness h.f. Steinunn gamla var skrásett í Keflavik og er þess vegna getið hér í annálnum.

Sjóslysaannáll Keflavíkur.
Skúli Magnússon.
Faxi. 6 tbl. 1 september 1989.




20.05.2018 10:54

200. Stefán Ben NK 55. TFLX.

Vélbáturinn Stefán Ben NK 55 var smíðaður hjá Eidsvig Skipsbyggeri A/S í Uskedal í Noregi árið 1960 fyrir bræðurna og útgerðarmennina Ársæl og Þorstein Júlíussyni í Neskaupstað. 147 brl. 400 ha. Wichmann díesel vél. Báturinn var seldur í október 1961, Nesútgerðinni hf í Neskaupstað, sama nafn og númer. Seldur 2 nóvember 1964, Garðari Lárussyni útgerðarmanni í Neskaupstað, hét þá Sæfaxi ll NK 123. Ný vél (1967) 620 ha. Wichmann díesel vél, 456 Kw. Seldur 3 ágúst 1970, Útgerðarfélagi Borgarfjarðar hf á Borgarfirði eystra, hét Glettingur NS 100. Seldur 2 júlí 1971, Eyjum hf í Stykkishólmi, hét Höskuldsey SH 2. Seldur 15 júlí 1975, Straumnesi hf á Selfossi, hét Birtingur ÁR 44. Seldur 21 febrúar 1977, Guðmundi Haraldssyni í Grindavík, hét Búðanes GK 101. Seldur 31 desember 1980, Einarshöfn hf á Eyrarbakka hét þá Þorlákur helgi ÁR 11. Seldur 28 júlí 1986, Sædóri hf á Siglufirði, hét Þorlákur helgi SI 71. Seldur 1989, Samherja hf á Akureyri, sama nafn og númer. Seldur 21 nóvember 1990, Oddeyri hf á Akureyri, hét Þorlákur helgi EA 589. Talinn ónýtur og tekinn af skrá 28 október árið 1992.

Stefán Ben NK 55 nýsmíðaður í Eidsvig í Noregi í janúar 1960.              (C) Gunnar Þorsteinsson. 


Stefán Ben NK 55 með fullfermi af síld við bryggju í Neskaupstað.            (C) Gunnar Þorsteinsson.


Stefán Ben NK 55 við bryggju í Neskaupstað.                           (C) Gunnar Þorsteinsson.


Stefán Ben NK 55 við bryggju í Neskaupstað. Glófaxi NK 54 liggur utan á honum.
Úr safni Gunnars Þorsteinssonar.


              Sæfaxi ll NK 123.

Garðar Lárusson, útgerðarmaður, hefur nú skipt um nafn á Stefáni Ben. Heitir hann nú Sæfaxi II og ber einkennisstafina NK 123.

Austurland. 31 desember 1964



Sæfaxi ll NK 123 á sjómannadag í Neskaupstað.                                   (C) Þórður M Þórðarson.


Sæfaxi ll NK 123 á veiðum við suðaustur ströndina.                                (C) Hafsteinn Jóhannsson.

                    Nýr bátur
              Stefán Ben NK 55

Eins og lesendum blaðsins er kunnugt, hafa þeir bræður Ársæll og Þorsteinn Júlíussynir, átt bát í smíðum í Noregi. Í fyrravetur sökk bátur þeirra, Langanes, við Vestmannaeyjar og réðust þeir þá í að láta smíða þetta nýja skip, sem er nær þrisvar sinnum stærra. Stefán Ben er smíðaður eftir sömu teikningu og v/s Guðrún Þorkelsdóttir á Eskifirði og að flestu leyti eins búinn að tækjum. Var þeim báti nýlega lýst hér í blaðinu og gildir það, sem þar var sagt einnig um Stefán Ben. Stefán Ben fékk slæmt veður fyrsta sólarhring heimferðarinnar og reyndist hið ágætasta sjóskip. Að undanförnu hafa menn verið að vakna til meðvitundar um að Norðfirðingar þyrftu að eignast báta af svipaðri stærð og þessi er, til að afla fiskjar með heimalöndun fyrir augum. Stefán Ben er fyrsta skipið, sem Norðfirðingar eignast af þessari stærð, og það er trú mín, að síðar verði litið svo á, að með komu hans hafi verið mörkuð merk tímamót í útgerðarsögu þessa bæjar. Og það er von allra, að fleiri bátar af svipaðri stærð komi á eftir og þá frekar fyrr en síðar. Stefán Ben verður gerður út með línu, á útilegu og síðan net héðan að heiman í vetur og á væntanlega eftir að flytja mikla björg að landi. Atvinnuhorfur í vetur batna til mikilla muna við komu þessa skips. Frá því Stefán Ben kom, hefur verið unnið af kappi að því að búa hann á veiðar og mun hann fara í fyrstu veiðiferðina í dag.
Skipstjóri á bátnum er Einar G. Guðmundsson, stýrimaður Birgir Sigurðsson og 1. vélstjóri Freysteinn Þórarinsson. Austurland óskar þeim bræðrum til hamingju með bátinn og Norðfirðingum öllum til hamingju með þessa þýðingarmiklu viðbót við flotann og þau merku tímamót sem koma Stefáns Ben táknar í útgerðarsögu staðarins.

Austurland. 29 janúar 1960.


13.05.2018 09:27

2 m. Kt. Kiðey BA 11. LBVT / KBRN.

Kútter Kiðey BA 11 var smíðaður hjá William Gibbs í Galmpton á Englandi árið 1878. Eik. 77 brl. Hét fyrst Stag GY 732 og var gerður út frá Grimsby. Seldur 1899-1900, Islandsk Handels & Fiskeri Kompagni í Kaupmannahöfn, fékk nafnið Kiðey og var gert út frá Patreksfirði til ársins 1906. Skipið var selt 1906, Jegvan Elías Thomsen í Sandavogi í Færeyjum, fékk nafnið Thor VA 135. Selt 1929, Sörin E.V. Nielsen í Saurvogi í Færeyjum, sama nafn og númer. Árið 1930 var sett 47 ha. vél í skipið. Thor VA strandaði og sökk við Þrælanípuna í Færeyjum 19 maí árið 1948. Mannbjörg varð.


Kiðey BA 11. Þessi mynd er tekin árið 1932, sennilega á Íslandsmiðum. Skipið er komið í eigu Færeyinga þarna og heitir Thor VA 135. Það sést vel á myndinni að það er reytingsafli hjá þeim á færin. (C) Jákup Pauli í Eyðunarsstovu.  www. vagaskip.dk


Skipverjarnir á Thor á handfæraveiðum.  (C) Jákup Pauli í Eyðunnarsstovu.     www.vagaskip.dk

Skutu niður þýska Heinkel sprengjuvél

12 júní árið 1941 var kútter Thor VA 135 á heimleið frá Aberdeen í Skotlandi og voru komnir norður fyrir Rattray Head, að skipverjar urðu varir við þýska sprengjuflugvél af Heinkel lll gerð. Flaug vélin lágt yfir Thor og hóf skothríð á skipið. Vélin gerði síðan aðra tilraun til að sökkva skipinu, flaug í um fimmtán metra hæð yfir siglutoppunum. Þá greip skipstjórinn, Georg Joensen til vélbyssu sem skipverjar höfðu til að verja sig með og náði að skjóta Heinkel vélina niður og hvarf hún í hafið og sökk þegar. Enginn mun hafa slasast í þessari skotárás, nema Georg skipstjóri sem fékk smá skeinu af kúlubroti og var hún föst við jakkaermina hans
Georg skipstjóri var síðar heiðraður af bretum sem "Member of the British Empire" og fékk afhenta fallega silfurmetalíu fyrir þetta afrek sitt.

Heimild: www.vagaskip.dk


Kútter Stag GY 732 frá Grimsby.                                                                               (C) George Race     

    Íslands bezti þilskipafloti t
il sölu hjá         Islandsk Handels & Fiskeri Kompagni                    fást eftirfylgjandi skip keypt

       Nafn skips.          Sigling.        Register tons.         Hvenær byggt.        Byggingarefni.      Verð.

            Arney             Kútter.                    59 brl.                       1872.                         Eik.                 8.000.
           Bjarney.          Kútter.                    43 brl.                           ?                             Eik.                6.000.
           Drangey.         Kútter.                    53 brl.                       1885.                          Eik.                8.500.
           Engey.            Kútter.                    57 brl.                       1871.                          Eik.              11.000.
           Flatey.            Skonnorta.             32 brl.                       1875.                    Eik og fura.          5.000.
           Grímsey.         Kútter.                   61 brl.                       1885.                          Eik.                9.000.
           Hvanney.        Kútter.                    50 brl.                       1883.                          Eik.                8.000.
           Jómsey.          Kútter.                    60 brl.                       1884.                          Eik.              10.000.
           Kiðey.             Kútter.                    78 brl.                       1878.                          Eik.              12.000.
           Langey.          Kútter.                    43 brl.                       1873.                          Eik.                7.600.
           Málmey.         Kútter.                    52 brl.                       1881.                          Eik.                8.500.

Skipunum hefir verið vel við haldið frá því þau voru keypt og nú síðustu árin, 1903/05. hafa þau hvert af öðru fengið grandgæfa viðgerð (frá 400- 500 kr. hvert skip) og þá allt tekið burt, sem nokkuð þótti athugavert við. hátt og lágt, og nýtt sett í staðinn. Skipum þessum er því nú hægt að halda út í fleiri ár, án nokkurs viðgerðarkostnaðar, og það mun ýkjulaust mega fullyrða að þau sjeu í lang fremsta flokki af íslenzkum fiskiskipum, hvað gæði og allan útbúnað snertir. Skipin ganga til fiskiveiða frá Patreksfirði og má þar sjá þau af og til í sumar, en að loknum fiskiveiðum, í ágúst lok, fást þau til kaups, og verða til sýnis á Patreksfirði og í Flatey, frá septemberbyrjun. Af því fjelagið hefir í hyggju að hætta þilskipaútveginum, fást skipin með vægara verði og betri skilmálum en nokkurs staðar annars staðar er hægt að fá jafngóð og vel útbúin skip fyrir. Frekari upplýsingar hjá undirrituðum aðalerindreka fjelagsins hjer á landi.
Patreksfirði, 1. maí 1905.
Pjetur A Ólafsson.

Vestri. 16 desember 1905.


12.05.2018 11:26

395. Eyjaberg VE 130. TFMD.

Vélbáturinn Eyjaberg VE 130 var smíðaður hjá Brandenburg Havel í Brandenburg í A-Þýskalandi árið 1959 eftir teikningum Hjálmars R Bárðarsonar. 94 brl. 400 ha. Mannheim díesel vél. Eigandi var Sigurður Þórðarson útgerðarmaður í Vestmannaeyjum frá 26 nóvember sama ár. Eyjabergið var fyrsta skipið sem kom til landsins af þeim 15 skipum sem smíðuð voru í Brandenburg fyrir Íslendinga. Eyjaberg fórst við Faxasker við Vestmannaeyjar 7 mars árið 1966. Áhöfnin, 7 menn, komst í gúmmíbjörgunarbát og var bjargað þaðan um borð í hafsögubátinn Lóðsinn frá Vestmannaeyjum heilum á húfi. 


395. Eyjaberg VE 130.                                               (C) Snorri Snorrason.  Úr safni Atla Michelsen.


Eyjaberg VE 130 í Reykjavíkurhöfn.                                                              Ljósmyndari óþekktur.

              Eyjaberg VE 130

Fyrsti 95 lesta stálbáturinn smíðaður í
A-Þýzkalandi fyrir Íslendinga kominn

Kominn er til landsins fyrsti 95 lesta stálbáturinn af allmörgum jafnstórum, sem smíðaðir eru fyrir íslendinga í Þýzka lýðveldinu. Báturinn heitir Eyjaberg VE 130, eigandi Sigurður Þórðarson útgerðarmaður í Vestmannaeyjum. Kom báturinn til heimahafnar sinnar s.l. fimmtudagskvöld og í gærmorgun sigldi hann inn á Reykjavíkurhöfn. Fréttamaður Þjóðviljans fór um borð í bátinn í gærmorgun, skömmu eftir að hann hafði lagzt að verbúðabryggju við Grandagarð og hitti að máli skipstjórann Jón Guðjónsson, héðan úr bænum. Við vorum 5 saman, sem fórum utan til að sækja Eyjaberg, sagði skipstjórinn; vorum 4 sólarhringa og 20 klukkustundir frá Kaupmannahöfn til Vestmannaeyja. Meðalhraði í heimferðinni var 10 sjómílur, en báturinn gekk 11 sjómílur í reynsluferð. Hvernig reyndist báturinn á heimleiðinni?  Prýðilega. Að vísu fengum við gott veður á leiðinni og reyndi því ekki mjög á sjóhæfnina, en mér lízt mjög vel á bátinn, segir skipstjórinn, öllu virðist haganlega fyrir komið og vistarverur skipverja eru sérstaklega skemmtilegar. Sem fyrr segir er Eyjaberg VE 130 fyrsti 95 lesta báturinn af allmörgum samskonar, sem smíðaðir eru úr stáli fyrir íslendinga í Austur-Þýzkalandi. Fimm bátanna munu verða tilbúnir eða afhentir eigendum á þessu ári og fara tveir þeirra til Vestmannaeyja, auk Eyjabergs, og tveir til Ísafjarðar.
Bátarnir eru allir smíðaðir eftir teikningu Hjálmars Bárðarsonar skipaskoðunarstjóra í skipasmíðastöðinni í Brandenburg í Þýzka lýðveldinu. Aðalaflvél Eyjabergs er 400 hestafla Mannheim-vél, en hjálparvélin er 25 hestafla.

Þjóðviljinn. 2 desember 1959.


Eyjaberg VE 130. Líkan.                                                                          (C) Hjálmar R Bárðarson.


Eyjaberg VE 130. Líkan.                                                                             (C) Hjálmar R Bárðarson.


Fyrirkomulagsteikning skipa smíðuðum í Brandenburg.                        (C) Hjálmar R Bárðarson.


Eyjaberg VE 130 á strandstað á Faxaskeri í mars 1966.                           (C) Sigurgeir Jónasson.

   Eyjaberg VE strandaði á Faxaskeri
     Skipshöfnin komst yfir í Lóðsinn

Í gærkvöldi strandaði Vestmannaeyjabáturinn Eyjaberg VE 130 á vestanverðu Faxaskeri, sem er rétt norðan við Heimaey. 7 menn voru á bátnum og komust þeir á gúmmíbát yfir í Lóðsinn. Eyjaberg var heilt á strandstað er skipverjar yfirgáfu það, en búizt við að það mundi höggva sig niður í nótt og eyðileggjast. Þetta gerðist kl. 19.40, er Eyjaberg var að koma úr róðri með 12 tonn af fiski eftir daginn. Fór Eyjabergið venjulega siglingaleið inn milli Heimaeyjar og skersins eða um Faxasund, ásamt fleiri bátum. Dimmt var yfir og slydduhríð. Tilkynntu skipverjar hvernig komið var og fór Lóðsinn út til þeirra. Komust þeir í gúmmíbát sínum yfir í Lóðsinn, allir heilir, enda ágætt sjóveður. Skipstjóri á Eyjabergi er Sigurður Guðmundsson. En eigandi hans er Sigurður Þórðarson útgerðarmaður. Fréttaritari blaðsins náði snöggvast tali af skipstjóranum, er hann var kominn heim til sín. Hann vildi lítið um þetta segja umfram það sem vitað var.
Sagði að þeir hefðu verið að koma úr róðri vestan við Eyjar og farið venjulega siglingaleið. Hafi þeir séð að þeir mundu vera full nærri Faxaskerinu og ætluðu að beygja frá áður en þeir komu að því, en þá hafi stýrisútbúnaður ekki virkað. Báturinn var á fullri ferð og var strandi því ekki afstýrt. Skipstjórinn sagði að gott hefði verið í sjóinn og fóru skipverjar í gúmmíbátinn, eftir að þeir höfðu gert aðvart. En þar sem myrkur og slydduhríð og viðbúið að báturinn mundi höggva sig niður, þá þótti ekki ráðlegt að þeir væru þar um kyrrt. Höfðu þeir taug í gúmmíbátnum, sem föst var í Eyjaberginu og slepptu henni ekki fyrr en þeir höfðu náð Lóðsinum. En þangað létu þeir sogið bera sig og réru sjálfir. Varð þeim ekki meint af, enda steinsnar inn til Vestmannaeyjarkaupstaðar. Faxasker er lágt sker, og enginn gróður á því. En þar er skipbrotsmannaskýli.
Eyjaberg er stálbátur, 94 lestir að stærð, byggður í Austur- Þýzkalandi árið 1959.

Morgunblaðið. 8 mars 1966.


10.05.2018 14:21

460. Morgunstjarnan GK 532. TFUM.

Vélbáturinn Morgunstjarnan GK 532 var smíðaður í Skipasmíðastöð Júlíusar Nýborg í Hafnarfirði árið 1944 fyrir Hlutafélagið Hafstjörnuna í Hafnarfirði. Eik. 43 brl. 170 ha. Buda-Lanova díesel vél. Báturinn var seldur 11 janúar 1951, Birni Ásgeirssyni, Soffaníasi Cecilssyni í Grundarfirði og Sigurði Ágústssyni í Stykkishólmi, hét Páll Þorleifsson SH 121. Ný vél (1954) 200 ha. Alpha díesel vél. Seldur 18 nóvember 1959, Þorleifi Guðjónssyni og Trausta Jónssyni í Vestmannaeyjum, hét Glaður VE 270. Seldur 17 maí 1969, Gylfa Gunnarssyni í Neskaupstað, hét Glaður NK 45. Báturinn var talinn ónýtur og tekinn af skrá í apríl árið 1970. Afdrif hans urðu þau að hann endaði á öskuhaugunum í Neskaupstað í þremur pörtum og var brenndur þar stuttu síðar.


Morgunstjarnan GK 532 sjósett í júlímánuði árið 1944.                 Úr safni Tryggva Sigurðssonar.


Um borð í Morgunstjörnunni GK 532. Einn skipverjanna heldur á einum rígaþorski. Báturinn er þarna greinilega á togveiðum.                     (C) Vilmundur Kristjánsson.


      "Morgunstjarnan" G . K. 532

Laust fyrir miðjan júlí var nýjum bát hleypt af stokkunum í skipasmíðastöð Júlíusar Nýborg í Hafnarfirði. Bátur þessi heitir "Morgunstjarnan" og hefur einkennisstafina G. K. 532. Hann er 43 rúmlestir að stærð, smíðaður úr eik og hefur 171 ha. Buda-Lanova dieselvél. Alls eru í bátnum 16 hvílur; 9 hvílur í hásetaklefa, 6 í káetu og 1 í skipstjóraklefa. Allar vistarverur eru fóðraðar innan með lakksmurðum krossvið, vatnsþéttum. Er þetta fyrsti báturinn, sem þannig er gengið frá. Byrjað var á smíði þessa báts síðastliðið haust, en skriður komst ekki á verkið fyrr en í byrjun þessa árs. Júlíus Nyborg teiknaði bátinn og sá um smíði hans. Járnsmíði og niðursetningu vélar annaðist Vélsmiðja Hafnarfjarðar h/f. Raflagnir annaðist h. f. Ekko í Hafnarfirði, en Guðmundur Hróbjartsson kom fyrir miðstöðvarlögnum. Sören Valentínusson í Keflavík bjó til segl og reiða. Togvinda er í bátnum og smíðaði hana Vélsmiðjan Keilir í Reykjavík. Auk þess unnu Blikksmiðjan Dvergasteinn h/f í Hafnarfirði og Hannes Sigurjónsson húsgagnabólstrari við smíði bátsins.
Eigandi "Morgunstjörnunnar" er nýstofnað hlutafélag í Hafnarfirði, sem heitir "Hafstjarnan h. f." Framkvæmdastjóri þess er Magnús Guðjónsson í Hafnarfirði, en hann átti fyrr vélbátinn Njál. Skipstjóri á Morgunstjörnunni er Guðvarður Vilmundsson úr Hafnarfirði. Báturinn hefur verið á síldveiðum í sumar.

Ægir. 8 tbl. 1 ágúst 1944.


08.05.2018 17:35

2770. Brimnes RE 27 selt til Rússlands.

Frystitogari Brims Seafood, Brimnes RE 27 hefur verið seldur úr landi. Kaupandinn mun vera frá Rússlandi. Í kjölfarið hefur 40 sjómönnum verið sagt upp störfum hjá fyrirtækinu. Það er vonandi að þeir fái starf við sitt hæfi hjá öðru útgerðarfélagi. Brimnesið hefur verið eitt af aflahæstu togurum Íslenska flotans og verður eftirsjá af þessu fallega skipi þegar það fer úr landi.


2770. Brimnes RE 27. TFKD. Liggur hér við Grandagarð.                  (C) Þórhallur S Gjöveraa.


2770. Brimnes RE 27 við Grandagarð.                                               (C) Þórhallur S Gjöveraa.


2770. Brimnes RE 27 við Grandagarð.                                                (C) Þórhallur S Gjöveraa.

        Brimnes RE 27 selt og 40                    manna áhöfn sagt upp

Útgerðarfélagið Brim hefur selt frystitogarann Brimnes RE eða öllu heldur samþykkt kauptilboð í skipið, segir Guðmundur Kristjánsson forstjóri Brims. Tveimur áhöfnum skipsins var sagt upp í morgun með þriggja mánaða uppsagnarfresti.
Í áhöfnunum eru 40 manns. Guðmundur segir að reynt verði að útvega þeim áfram vinnu hjá Brimi. Kaupandi togarans er rússneskur. Kvótinn verður áfram hjá Brimi. Guðmundur segir ástæðuna fyrir sölunni vera þá að kauptilboðið hafi verið gott. Örfáar vikur eru síðan Brim hf. keypti um þriðjungshlut í HB Granda hf. og hefur Guðmundur tekið sæti í stjórn HB Granda. Frystitogarinn Brimnes hefur verið með aflahæstu skipum flotans og var aflahæst 2016. Guðmundur segir að frystitogurum hafi verið að fækka mikið, nú sé orðið miklu hagkvæmara að vera með landvinnslu en í frystitogurunum.

Rúv.is 8 maí 2018.


08.05.2018 09:37

2861. Breki VE 61. TFMA.

Breki VE 61 var smíðaður hjá Huanghai Shipbuilding Co Ltd í Rongcheng í Kína árið 2017 fyrir Vinnslustöðina hf í Vestmannaeyjum. 1.223 Bt. 2.440 ha. MAN vél, 1.795 Kw. Kom til heimahafnar sinnar, Vestmannaeyja s.l. sunnudag eftir sex vikna siglingu frá Kína. Skipið er hannað af verkfræðistofunni Skipasýn í Reykjavík í samstarfi við Vinnslustöðina í Vestmannaeyjum og Hraðfrystihúsið Gunnvör í Hnífsdal. Breki VE er útbúinn til að geta togað með tvö troll eins og systurskipið Páll Pálsson ÍS 102. Skipin hafa einnig stærri skrúfur en áður hafa verið í skipum af þessari stærð og fæst mikill orkusparnaður við það. Ég óska útgerð og áhöfn til hamingju með þetta glæsilega skip. Svo vil ég þakka Tryggva Sigurðssyni í Vestmannaeyjum fyrir þessar fínu myndir af Breka þegar hann kom til Eyja að morgni 6 maí s.l.


2861. Breki VE 61 í Vestmannaeyjahöfn.                                   (C) Tryggvi Sigurðsson. 6 maí 2018.


2861. Breki VE 61.                                                                          (C) Tryggvi Sigurðsson. 6 maí 2018.


2861. Breki VE 61.                                                                    (C) Tryggvi Sigurðsson. 6 maí 2018.


2861. Breki VE 61 leggst að bryggju í Friðarhöfn.                                        (C) Atli Rúnar Halldórsson.

        Breki VE kominn til Eyja


Fjöl­menni tók í dag á móti Breka VE, nýju skipi Vinnslu­stöðvar­inn­ar, sem komið er til heima­hafn­ar eft­ir fimm­tíu daga sigl­ingu frá Kína. Lagt var frá bryggju í borg­inni Shi­da­ho í Kína 22. mars en þaðan og til Íslands eru 11.300 míl­ur.
Heim­sigl­ing­in gekk að ósk­um en syst­ur­skip­in Breki og Páll Páls­son, sem Hraðfrysti­húsið Gunn­vör fékk, voru í sam­floti á leiðinni. Það var í júní 2014 sem Vinnslu­stöðin hf. í Vest­manna­eyj­um og Hraðfrysti­húsið-Gunn­vör í Hnífs­dal sömdu um smíði skip­anna og var miðað við að þau kæmu til lands­ins á miðju ári 2016. Mikl­ar taf­ir urðu hins veg­ar á af­hend­ing­unni. Tog­ar­arn­ir eru hannaðir af verk­fræðistof­unni Skipa­sýn og eru 50 metra lang­ir og 13 metra breiðir.
Magnús Rík­arðsson er skip­stjóri á Breka og skip­stjóri á nýj­um Páli Páls­syni er Páll Hall­dórs­son. Átta manns voru í áhöfn Breka á heim­leiðinni og sjö manns í áhöfn Páls Páls­son­ar. Kaup­verð hvors skips var um 1,2 millj­arðar króna.

Mbl.is 6 maí 2018.

   Systurskipin Breki og Páll Pálsson                   lögð af stað heimleiðis

Systurskipin Breki VE og Páll Pálsson ÍS eru loks lögð af stað heimleiðis frá Kína, þar sem þau voru smíðuð. Afhending þeirra hefur tafist svo mánuðum skiptir og er búist við að heimsiglingin taki allt að sex vikur. Áhafnirnar hafa búið sig undir mikinn hita á hluta heimleiðarinnar og var settur sérstakur kælibúnaður í brú, vistarverur og vélarrúm skipanna svo að þar verði líft. 
Þá eiga skipin eftir að sigla um tvö svæði þar sem sjórán eru tíð, en að líkindum munu þau þá slást í för með örðum skipum og njóta verndar. Snemma í morgun voru skipin um 150 sjómílur norð- norðvestur af Shanghai.

Vísir.is 23 mars 2018.


06.05.2018 11:28

Síldveiðar og vinnsla á Norðfirði.

Á fyrstu áratugum 20 aldar var ekki mikið um síld á Norðfirði né heldur á Austurlandi. Norðlendingar voru eiginlega frumkvöðlar síldveiða og vinnslu hér á landi og þá á Siglufirði með Norðmennina Sören Goos, Ole Tynes og ekki má gleyma Óskari Halldórssyni sem voru fremstir í flokki og margir fleiri örugglega. Það var ekki fyrr en 14 október árið 1926 að hreppsnefnd Neshrepps tók fyrir bréf frá Joakim Indbjör, "þar sem hann fyrir hönd Dr. Carl Paul í Oldenburg í Þýskalandi fer fram á að hreppsnefndin mæli með því við Stjórnarráðið að hann fái að reisa hér (á Nesi) og starfrækja verksmiðju til að vinna beinamjöl úr þorskúrgangi og ef nauðsyn krefur síðar einnig til að vinna olíu úr síld". Sú verksmiðja, sem kölluð var Fóðurmjölsverksmiðja Norðfjarðar eða bara"gúanó", tók svo til starfa í júlímánuði 1927. Tíu árum síðar er búið að stækka hana svo að hún getur brætt rúmlega 600 mál síldar á sólarhring. Þessi verksmiðja stórskemmdist svo í eldsvoða árið 1950, en var endurbyggð og bætt eftir brunann. Síldarsöltun var aldrei mikil á Norðfirði á þessum árum. Það var ekki fyrr en árið 1952 að Síldarsöltun hf var stofnuð að Norðfirðingar fóru að salta síld í stórum stíl til útflutnings. Það var svo árið 1957 að Síldarvinnslan hf var stofnuð til að reka síldarverksmiðju og tók hún til starfa sumarið 1958. Sú verksmiðja var langtum afkastameiri en Fóðurmjölsverksmiðjan gamla. Bræðsla SVN gat brætt rúmlega 700 tonn að jafnaði á sólarhring og í kjölfarið stórbættist öll aðstaða til síldarsöltunar og hófu þá margar nýjar stöðvar að salta síld, t.d. Sæsilfur, Drífa, Máni, Ás og fl. og voru þær starfræktar til þess tíma að síldin hvarf af Íslandsmiðum.


Síldveiðiskip að háfa síld á Norðfirði um miðjan 7 áratuginn. Vélbáturinn Þráinn NK 70 heldur til veiða eftir löndun. Eftir myndinni að dæma, hefur hann ekki þurft að fara langt. Ljósmyndari óþekktur.


Síldarbátarnir við bryggju og bræðsla í fullum gangi. Verið er að gera uppfyllinguna neðan við Steininn og kastalann. Myndin er sennilega frá árinu 1963-64.                   (C) Sigurður Arnfinnsson.


Söltun í fullum gangi á Drífuplaninu.                                           Ljósmyndari óþekktur.


Fóðurmjölsverksmiðja Norðfjarðar og síðar Fiskimjölsverksmiðja SÚN, sú fyrsta á Austurlandi, reyst árið 1927.         (C) Sveinn Guðnason.


Síldar og loðnuverksmiðja SVN árið 1965. Þessi verksmiðja gjöreyðilagðist í snjóflóðunum 20 desember árið 1974 sem kostuðu 12 manns lífið.                                   (C) Hjörleifur Guttormsson.

                  Síldargengd

Þokan grúfði yfir fjarðarbotninum, þegar horft var ofan af Oddskarði. Þegar niður kom, blandaðist hún reyknum úr verksmiðjunni. Fyrstu húsin komu í ljós eins og vörður við veginn. Byggðin fór að þéttast og síldaranganin magnaðist og nú var blaðamaður Vísis kominn í velferðarríkið Neskaupstað sem í kyrrð sinni bar keim af mokafla af síld og sleltulausri vinnu dag og nótt vikum saman undanfarið. Á söltunarstöðinni Ás var unnið langt fram eftir nóttu. Síldardömurnar virðast hafa vakað langtímum saman, en kappið var óskert. Þráinn NK rennir upp að bryggju með góðan afla. Freyfaxi KE frá Keflavík er nýbyrjaður á síldveiðum. Um morguninn hafði verið saltað úr honum, og voru þeir á leið út aftur. Síldin er uppi í landssteinum aðeins 4 til 5 tímar á miðin SSA af Gerpi. Þarna er allur flotinn að veiðum sennilega um 200 skip, fá ekkert smáræði í einu kasti, 3.000 mál, jafnvel barst orðrómur um, að eitt þeirra hefði fengið 4.000 mál. Um morguninn hafði verið saltað, en nú var lát á vegna þess að verið var að landa síld í flutningaskipið "Stavnes". Um kvöldið hófst löndun úr tveimur skipum við planið Ás, Barða NK með 1.200 mál og Bjarti NK með 1.800 mál, sem hvort tveggja eru aflaskip (með um og yfir 30 þúsund mál). Ekki var vinnuaflið mikið á þessu plani, en alvarlegur hörgull á fólki til síldarvinnu er þarna fyrir austan á aflatíðinni.
Fólkið á plönunum var orðið þreytt af vökum og striti. Komið hefur fyrir, að það hefur unnið 40 stundir í strikklotu, án þess að festa blund. Tunnurnar hlaðast upp jafnt og þétt, og síldin berst að landi á Norðfirði eins og á færibandi, demantssíld, millisíld, blönduð síld, síld, sem breytist í peninga, ósvikinn gjaldeyri. Sárafá skip voru inni í gær og í fyrradag á Norðfirði þrátt fyrir uppgripsveiðina. Þrærnar voru fullar, þar sem annars staðar á austfirzku síldarstöðvunum. Á Rauða torginu, en svo kallast miðin, kennd við rússneska "vininn" er alltaf krökt af skipum, sem biða eftir kvöldinu, en þá taka þau síldina á um 20- 25 faðma dýpi, og það gengur ævintýri næst, hvað aflast mikið í hvert sinn. Glöggir menn fyrir austan eru farnir að spá því, að þessi aflahrota haldist lengi, jafnvel fram yfir nýár.

Vísir. 7 október 1965.



05.05.2018 11:34

Fram GK 328. TFJO.

Vélskipið Fram GK 328 var smíðað í Frederikssund Skipsverft A/S í Frederikssund í Danmörku árið 1946 fyrir Hlutafélagið Stefni í Hafnarfirði. Eik. 66 brl. 200 ha. Tuxham vél. Kom til heimahafnar, Hafnarfjarðar í fyrsta sinn 1 apríl það ár. Ný vél (1954) Alpha díesel vél. Fram strandaði við Hópsnes í innsiglingunni til Grindavíkur 23 mars árið 1959. Áhöfnin, 11 menn, bjargaðist í gúmmíbjörgunarbát og komust til lands á honum heilir á húfi.


Vélskipið Fram GK 328 við komuna til heimahafnar 1 apríl 1946.                                    Mynd úr Ægi.

               Fram G. K. 328

Í ágústmánuði 1945 samdi Eggert Kristjánsson stórkaupmaður við Fredrikssund Skibsværft, en hann er umboðsmaður þeirrar skipasmíðastöðvar hér á landi, um smíði á alls 15 bátum, 35-60 rúmlestir. Verð bátanna er um 5000 kr. pr. rúmlest, ásamt aðalaflvél. Bátar þessir eru flestir væntanlegir hingað til lands á þessu ári. Af þeim fara 3 eða 4 til Hafnarfjarðar, en hinir til Húsavíkur, Patreksfjarðar, Sandgerðis og Akraness. Fyrsti báturinn, sem heitir Fram og hefur einkennisstafina G. K. 328, kom til Hafnarfjarðar 1. apríl. Hann er 60 rúmlestir að stærð og hefur 200 hestafla Tuxham-dieselvél. Annars verða sumir bátarnir af þessari stærð með 240 hestafla vél.
Eigandi Fram er Hlutafélagið Stefnir í Hafnarfirði, en framkvæmdarstjóri þess er Guðmundur Guðmundsson. Bátur þessi er smíðaður með styrk frá Bæjarútgerð Hafnarfjarðar. Félag þetta hefur samið um kaup á tveimur slíkum bátum til viðbótar frá Fredrikssund og verður Bæjarútgerð Hafnarfjarðar einnig hluthafi í þeim.

Ægir. 4 tbl. 1 apríl 1946.


Fram GK 328 á siglingu.                                                                              Mynd úr Íslensk skip.


Fram GK 328 á strandstað á Hópsnesi við Grindavík.                            (C) Sigurjón Vigfússon.


Fram GK 328 á strandstað.                                                                          (C) Sigurjón Vigfússon.

 Vb. Fram strandaði við Grindavík í gærkvöldi
            Björguðust til lands á gúmbáti

Laust eftir kl. 9 í gærkvöldi strandaði vélbáturinn Fram frá Hafnarfirði í brimi og stormi, rétt við innsiglinguna til Grindavikur. Á honum var 11 manna áhöfn, og björguðust allir mennirnir í land í gúmmíbáti. Munu flestir skipbrotsmannanna hafa komið til Hafnarfjarðar laust eftir miðnætti í gærkvöldi. Í gærkvöldi var með öllu óvíst um örlög Fram, en mikið brim var þá í Grindavík. Báturinn var á leið inn til Grindavíkur þegar þetta gerðist. Í það grynnsta var að fara inn ósinn fyrir svo djúpristan bát sem Fram, en hann er 65 lestir að stærð, og brim var mikið, sem fyrr segir, og braut yfir leiðina inn. Var hann kominn inn undir ytri bryggjuna í Grindavík, er hann tók niðri í hælinn, en við það hrökk stýrið upp af standinum. Skipstjóranum, Jóhanni Frímanni, tókst þó að ná bátnum út úr ósnum aftur. Fór nú vélbáturinn Arnfirðingur, sem lá í Grindavíkurhöfn, út til þess að aðstoða Fram og tókst að koma yfir í hann dráttartaug. En þegar Arnfirðingur ætlaði að fara að draga Fram af stað, vildi svo óheppilega til, að festingin á tauginni bilaði, einhverra orsaka vegna. Skipti það nú engum togum, að Fram rak upp á flúðir, sem eru inn af Djúpsundinu, en svo nefnist aðalinnsiglingarleiðin til Grindavíkur; sat báturinn þar fastur og braut á honum.
Mbl. átti í gærkvöldi tal við Sigurð Þorleifsson, símstöðvarstjóra í Grindavík, sem er jafnframt formaður slysavarnadeildarinnar þar. Skýrði hann svo frá, að björgun áhafnarinnar af Fram hefði gengið ágætlega, en reyndar komust mennirnir til lands af eigin rammleik, eins og fyrr er getið.  Fyrst fóru 8 menn af áhöfninni í gúmmíbátinn, en þeir þrír, sem eftir voru, héldu í kaðal, sem festur var í hann, og gáfu síðan eftir, unz félagar þeirra höfðu náð landi. Þá drógu þeir þremenningarnir bátinn aftur til sín og lögðu síðan í honum til lands. Gekk það að óskum. Lágsjávað var í gærkvöldi, er þessir atburðir gerðust, en mjög óttuðust Grindvíkingar, að á næturflóðinu mundi brimið berja mjög á bátnum og ef til vill brjóta hann. Skipstjórinn á Fram, er eins og fyrr segir Jóhann Frímann, en framkvæmdastjóri útgerðarfélagsins er Guðmundur Guðmundsson. Þess má geta hér, að um fyrri helgi var Fram nokkuð hætt kominn, er hann fékk net í skrúfuna, þegar hann var að leggja út af Hafnarnesi. Var hann kominn mjög nærri landi, er vélbáturinn Viktoría frá Þorlákshöfn kom honum til hjálpar.

Morgunblaðið. 24 mars 1959.




04.05.2018 18:31

2 m. Kt. Grímsey BA 8. LBTK.

Kútter Grímsey BA 8 var smíðuð í Cobholm Island í Great Yarmouth á Englandi árið 1885. Eik. 61 brl. Eigandi var Islandsk Handels & Fiskeri Kompagni (I.H.F) í Kaupmannahöfn frá 10 mars árið 1900. Skipið var selt 6 maí 1908, Pétri A Ólafssyni á Patreksfirði. Selt árið 1915, Guðmundi Bergsteinssyni kaupmanni og útgerðarmanni, Sigurði Jóhannssyni skipstjóra og Davíð Einarssyni í Flatey á Breiðafirði. Sigurður Jóhannesson frá Höfða í Eyrarsveit var lengi skipstjóri á Grímsey. Tvennar heimildir eru til um afdrif Grímseyjar. Sú sem ég hef undir höndum, segir skipið hafa sokkið á Flateyjarhöfn árið 1924. Í bókaflokknum Íslensk skip, l bindi, bls 54, segir að skipið hafi verið talið ónýtt og rifið árið 1930.


Kútter Grímsey BA 8 á siglingu á Patreksfirði.                                         (C) Sigfús Eymundsson.

   Islandsk Handels & Fiskeri Kompagni

Um og eftir aldamótin 1900 risu upp tvö stórfyrirtæki á Eyrum þ.e. Geirseyri og Vatneyri, Island Handels & Fiskeri Kompagni (I.H.F.) keypti Geirseyrareignir og rak verslun og útgerð þaðan. P.J. Thorsteinsson & Co. (Milljónafélagið) sem keypti Vatneyrareignir af Pétri Thorsteinssyni, hafði rekstur sinn þar. Bæði fyrirtækin voru dansk-íslensk og á vegum þeirra var rekin mikil þilskipaútgerð frá Patreksfirði og saltfiskverkun. Er þessi félög liðu undir lok tóku við umsvifum tveir einstaklingar sem mörkuðu merk spor í atvinnusögu staðarins. Pétur A. Ólafsson var verslunarstjóri hjá I.H.F. á Patreksfirði og keypti eignirnar á Geirseyri af félaginu 1906 og rak síðan verslun og útgerð á staðnum um 25 ára skeið. Ólafur Jóhannesson var verslunarstjóri hjá P.J. Thorsteinsson & Co. meðan félagið starfaði á Patreksfirði og festi hann kaup á Vatneyrarverslun og mannvirkjum öllum og miklum hluta Vatneyrarlands. Rak hann fyrst öfluga þilskipaútgerð og svo togaraútgerð sem hófst árið 1925 og stóð að heita óslitið til 1961. Í kringum togarana risu mörg atvinnufyrirtæki, hraðfrystihús, vélsmiðja, fiskimjölsverksmiðja og verslun. Eftir 1961 hefur sjávarútvegurinn byggst á afla vélbáta, smærri og stærri skipa og dagróðrabáta og atvinnustarfsemin að miklu leyti flust á Vatneyri þar sem höfnin er nú.

Úr atvinnumálastefnu fyrir Vestur Barðastrandasýslu 2004-2008.

Stýrimenn útskrifaðir frá Stýrimannaskólanum í Reykjavík árið 1904 með hið meira stýrimannapróf. Yzt til hægri í næst efstu röð er Sigurður Jóhannesson frá Höfða í Eyrarsveit, fæddur 2. Febrúar árið 1880. Sigurður var skipstjóri með kútter Grímsey, sem var gerður út frá Flatey á Breiðafirði, en sú útgerð hleypti miklu lífi í athafnalíf í Flatey um skeið upp úr 1910.


Þorpið í Flatey á Breiðafirði.                                                                      (C) Þórhallur S Gjöveraa.


Höfnin í Flatey á Breiðafirði.                                                                       (C) Þórhallur S Gjöveraa.

 Þilskipaútgerð Guðmundar Bergsteinssonar

Þilskipaútgerð Guðmundar Bergsveinssonar jókst nú með hverju ári svo að aldrei hafði blómlegra atvinnulíf verið í Flatey en á þessu ári (1915) og næstu árum. Þegar þess er minnst að Guðmundur hóf saltfiskverkun í Flatey mátti segja að atvinna væri næg fyrir alla, karla, konur og börn og aldrei mun afkoma Flateyinga hafa verið betri þessa hálfu öld, en þennan annan tug aldarinnar.

Saga Flateyjarhrepps.


02.05.2018 16:59

Fylkir AK 6. LBCP / TFBH.

Vélbáturinn Fylkir AK 6 var smíðaður í Landskrona í Svíþjóð árið 1928. Eik og fura. 40 brl. 100 ha. Skandia vél. Hét fyrst Fylkir VE 14. Eigendur voru Sigurður Gísli Bjarnason, Gunnar Guðjónsson, Sigurjón Jónsson og Högni Friðriksson í Vestmannaeyjum frá sama ári. Seldur 19 nóvember 1933, Páli Scheving í Vestmannaeyjum, sama nafn og númer. Seldur 1 maí 1936, Þórði Ásmundssyni útgerðarmanni á Akranesi, hét þá Fylkir MB 6. Ný vél (1943) 132 ha. Kelvin vél. Við andlát Þórðar sama ár (3 maí 1943), varð Hlutafélagið Ásmundur á Akranesi, eigandi Fylkis. Árið 1947 var báturinn skráður AK 6. Seldur 30 desember 1961, Fiski hf í Hafnarfirði, hét Anna GK 55. Talinn ónýtur og tekinn af skrá 27 október árið 1965. Báturinn mun hafa verið brenndur í Hafnarfirði stuttu síðar.

Vélbáturinn Fylkir AK 6.                                                                                (C) Guðni Þórðarson.  

                  Fylkir VE 14

Nýr vjelbátur, sem "Fylkir" heitir, kom hingað í gærmorgun. Eigendur eru fjórir ungir Vestmannaeyingar, Sigurður Bjarnason, Sigurjón Jónsson, Gunnar Guðjónsson og Högni Friðriksson. Eru þeir allir á bátnum. Fylkir er smíðaður í Landskrona í Svíþjóð og er 42 smálestir að stærð, með 100 hestafla "Scandiavjel." Sigldu þeir fjelagar honum hingað til lands og komu til Vestmannaeyja 22. desember. Báturinn gengur fyrst um sinn til veiða frá Sandgerði. Hefir hann þegar farið einn róður og fékk þá um 16 skippund fiskjar.

Morgunblaðið. 10 janúar 1929. 

Vélbáturinn Fylkir AK 6.                                                                               (C) Guðni Þórðarson. 

   Fjöldi vélbáta í sjávarháska á Faxaflóa
             Tveir vélbátar hafa farizt,                                                
en öllum mönnum var bjargað nema einum

Fimmtíu til sextíu vélbátar úr verstöðvunum hér við Faxaflóa og nokkrir bátar að auki voru í mesta sjávarháska í fyrrinótt og í gærdag. Þegar þetta er ritað er vitað um tvo vélbáta, sem farizt hafa, "Ægi" úr Garði og Björn II sem gekk frá Akranesi, en um sex báta er ekki vitað enn. Einn úr Sandgerði, tvo úr Keflavík, tvo úr Vestmanneyjum, og einn er á leið hingað frá Vestmanneyjum. Vitað er, að einn maður hefir farizt: af vélbátnum "Ægi, Sigurður Bjarnason, ungur maður frá Geirlandi á Miðnesi.
Allir bátar, sem reru frá Akranesi, komust heilu og höldnu heim, nema "Björn II." Slysavarnafélaginu barst í gær, seinnipartinn, beiðni frá þessum báti um aðstoð, vegna þess, að leki væri kominn að honum. Vélbáturinn "Fylkir" frá Akranesi var nærstaddur, og tókst honum að ná öllum mönnunum, en "Björn II." mun hafa sokkið. Hins vegar maraði hann en í hálfu kafi þegar "Fylkir" fór frá honum.

Alþýðublaðið. 13 febrúar 1944. 


Vélbáturinn Fylkir VE 14.                                                                             Ljósmyndari óþekktur.  

    Bátar lenda í hrakningum í Hvalfirði

Í hvassviðrinu í gær lentu bátar frá Akranesi í hrakningum á Hvalfirði. Þorsteinn frá Akranesi missti annan nótabát sinn í ofviðrinu, en bjargaði hinum og nótinni við illan leik. Fylkir frá Akranesi, sem var með reknet undan Laxvogi, lenti líka í storminum og gat við illan leik náð netunum upp og forðað því að reka á land. Er það talið að þakka harðfengi skipstjórans, Valdimars Kristmundssonar, og skipsmanna hans.
Tíðindamaður blaðsins átti í morgun tal við Valdimar, og sagði hann, að hin stutta reynsla sín af veðri á Hvalfirði væri sú, að þar gæti hvesst ekki síður en annars staðar og sjóir gætu orðið þar ærið miklir, eins og t. d. í gær. Mér virðist, segir Valdimar, að það slái alltaf fyrir í firðinum í hvaða átt sem er. Auk Þess er mjög misvinda og vont að átta sig á snörpum vindhviðum, sem koma þegar minnst varir. Vélbáturinn Þorsteinn frá Akranesi lagðist fyrir akkeri í storminum í gær, en vindur og bára urðu þess valdandi, að hann missti annan nótabátinn út í veðrið, svo að við ekkert varð ráðið. Hins vegar tókst að ná mestum hluta nótarinnar, sem þó er nokkuð skemmd. Var hún eins og venjulega í báðum bátunum, en skipverjum tókst að koma henni að mestu yfir í hinn bátinn, sem ekki tapaðist. Bátinn, sem týndist, hefir nú rekið á land við Bjarteyjarsand á Hvalfjarðarströnd. Þorsteinn komst annars heilu og höldnu að landi í gær.

Tíminn. 11 nóvember 1947.

28.04.2018 08:44

1360. Kleifaberg RE 70 við Grandagarð í gærmorgun.

Tók þessar myndir af Kleifaberginu þar sem skipið lá við Grandagarðinn í gærmorgun. Togarinn er búinn að vera í slippnum í Reykjavík undanfarna viku þar sem hann var málaður og dittað að ýmsu öðru eins og gengur þegar skip eru tekin á land. Kleifaberg er nú á siglingu á utanverðum Breiðafirði á norðurleið og ég geri ráð fyrir að skipið sé á leið á veiðar. Kleifaberg RE 70 er í eigu útgerðarfélagsins Brim Seafood hf í Reykjavík.


1360. Kleifaberg RE 70 við Grandagarð.                               Þórhallur S Gjöveraa. 27 apríl 2018.


1360. Kleifaberg RE 70. Stormur HF til vinstri og Grænlenski togarinn Markus hægramegin.


1360. Kleifaberg RE 70. TFAC.                                                 Þórhallur S Gjöveraa. 27 apríl 2018.

                    Brim Seafood hf

Brim hf er stofnað 1998 þá sem Útgerðarfélagið Tjaldur ehf þegar þeir feðgar, Kristján Guðmundsson, Hjálmar Kristjánsson og Guðmundur Kristjánsson, skiptu upp rekstri sínum á Rifi. Guðmundur var þá fluttur til Reykjavíkur og tók alfarið við rekstri Útgerðarfélagsins Tjalds ehf. Félagið var frá upphafi til húsa að Tryggvagötu 11 í Reykjavík en fluttist inn á Bræðraborgarstíg 16, árið 2007. Árið 2005 var nafni Útgerðarfélagsins Tjalds ehf breytt í Brim hf.

Í upphafi gerði félagið út einn línubát, Tjald SH 270. Báturinn stundaði línuveiðar og landaði aflanum ýmist ferskum á fiskmarkaði og frystum afurðum á erlenda markaði. Starfsmenn félagsins voru í upphafi um 20. Árið 1999 var sjávarútvegsfyrirtækið Básafell hf keypt og seinna sameinað inn í útgerðarfélagið Tjald, (Brim hf.) Við þessi kaup hóf félagið togararekstur og gerði út tvo rækjufrystitogara, Eldborg RE og Orra ÍS og línubátinn Tjald SH 270. Erfiður rekstur var í rækjuveiðum á þessum árum og hætti félagið rekstri rækjuskipanna á árunum 2002 til 2003. Frystitogarinn Guðmundur í Nesi RE 13 er keyptur og kemur í ársbyrjun 2004. Togarinn er sérhæfður til grálúðuveiða.

Á þessum árum lagði félagið aðaláherslu á grálúðuveiði á djúpslóð, með línuveiðum, togveiðum og netaveiðum. Ýmsar ástæður voru fyrir því að fyrirtækið varð að hætta línuveiðum á grálúðu meðal annars sú að búrhvalurinn komst á lag með að éta grálúðuna af línunni þegar verið var að draga hana af miklu dýpi. Í framhaldi af því fór Tjaldur SH á grálúðuveiðar með net og var það í fyrsta skipti sem það var gert við Ísland.

Árið 2004 keypti félagið í samvinnu við KG fiskverkun á Rifi, Útgerðarfélag Akureyringa. Í framhaldi var ÚA sameinað inn í Brim hf árið 2005. Í dag er Brim hf með víðtæka starfsemi í sjávarútvegi á Íslandi. Það gerir út frystitogarana Brimnes RE 27, Guðmund í Nesi RE 13 og Kleifaberg RE 70. Árið 2012 starfa hjá Brimi um 150 manns.

Brim hf. hefur alltaf lagt mikla áherslu á að vera með traust og góð skip í rekstri á hverjum tíma og leitast er við að svara kröfum nútímans um hagkvæman rekstur, gæði hráefnis og góðan aðbúnað sjómanna. Umhverfismál og gott starfsfólk skipa háan sess í allri starfsemi Brims.

 

Af vefsíðu Brim Seafood hf.


26.04.2018 18:57

V. s. Edda GK 25 í smíðum hjá Dröfn í Hafnarfirði.

Vélskipið Edda GK 25 var smíðuð í Skipasmíðastöðinni Dröfn í Hafnarfirði árið 1944 fyrir Einar Þorgilsson & Co hf í Hafnarfirði. Eik. 184 brl. 378 ha. Ruston & Hornsby díesel vél. Edda var stærsta tréskip sem smíðað hafði verið á Íslandi fram til þess tíma. Sjá má meira um Edduna hér á síðunni frá 17 nóvember árið 2016, þar sem saga skipsins er rakin allt til enda.


Vélskipið Edda GK 25 nýsmíðað.                                                                         Mynd í minni eigu.


Edda GK í smíðum hjá Dröfn í Hafnarfirði.                                                    Ljósmyndari óþekktur.


Unnið við stýri og skrúfu Eddunnar hjá Dröfn.      Ljósmyndari óþekktur.

                Vélskipið "Edda"

Þann 23. júní síðastliðinn var rennt til sjávar í Hafnarfirði stærsta skipi, er smíðað hefur verið á Íslandi. Heitir það "Edda" Og hefur einkennisstafina G. K. 25. Skip þetta er 184 rúmlestir brúttó og er smíðað í Skipasmíðastöðinni Dröfn h/f. Í Hafnarfirði, en yfirsmiður var Sigurjón Einarsson skipasmiður. Teikningar allar gerði Hafliði Hafliðason, skipasmiður í Reykjavík. Eftirlit með smíði skipsins hafði Páll Pálsson, skipasmiður í Rvík, en eftirlit með niðursetningu véla Ólafur Einarsson vélfræðingur, er einnig gerði teikningar að stýrisútbúnaði skipsins. Vélsmiðja Hafnarfjarðar h. f. framkvæmdi alla járnsmíði og annaðist niðursetningu véla, undir stjórn Jóhanns Ól. Jónssonar og Magnúsar Kristóferssonar. Raflagnir annaðist Raftækjaverzlunin Ekkó í Hafnarfirði og málningu Kristinn Magnússon málarameistari. Skip þetta er smíðað samkvæmt nýjustu íslenskum reglum um skipasmíðar, en þær eru þær ströngustu, sem þekkjast á Norðurlöndum.
Byrðingur og bönd eru úr eik, en vélarreisn og stjórnpallur úr stáli. Aðalvél skipsins er 378 hestafla Ruston & Hornsby dieselvél. Enn fremur eru í skipinu 85 ha. dieselvél fyrir togvindu, og önnur 18 ha. fyrir rafal og dælur. Dýptarmæli, miðunarstöð og talstöð er komið fyrir í kortaklefa. Alls eru mannaíbúðir fyrir 20 manna áhöfn. Eigendur "Eddu" er hlutaféiagið Einar Þorgilsson & Co í Hafnarfirði. Þeir létu á sínum tíma smíða stærsta togarann, sem enn hefur verið smíðaður fyrir Íslendinga og nú hafa þeir látið smíða storsta vélskipið, sem gert hefur verið á Íslandi. Skipstjóri á "Eddu" er Sigurður Andrésson úr Reykjavík og 1. vélstjóri er Skarphéðinn Þórólfsson, Seltjarnarnesi. Skipið hefur stundað síldveiðar í sumar og lagt upp á Djúpavík.

Ægir. 8 tbl. 1 ágúst 1944.


21.04.2018 08:15

55. Fjarðarklettur GK 210. TFZP.

Vélskipið Fjarðarklettur GK 210 var smíðaður í Sverre skipasmíðastöðinni í Gautaborg í Svíþjóð árið 1946 fyrir Ríkissjóð Íslands. Hét fyrst Ágúst Þórarinsson SH 25. Eik. 103 brl. 265 ha. Alpha díesel vél. Skipið var selt 12 febrúar 1950, Sigurði Ágústssyni í Stykkishólmi, sama nafn og númer. Skipið var selt 21 nóvember 1953, Fiskakletti hf í Hafnarfirði, hjét Fjarðarklettur GK 210. Ný vél (1960) 365 ha. Kromhout díesel vél. Skipið var talið ónýtt vegna fúa og tekið af skrá 16 september árið 1970.


55. Fjarðarklettur GK 210.                                              (C) Snorri Snorrason. Úr safni Atla Michelsen.

  100 smálesta bátur til Stykkishólms

Í fyrrinótt kom til Stykkishólms nýr bátur frá Svíþjóð. Heitir báturinn "Ágúst Þórarinsson", SH 25, og er eign Sigurðar Ágústssonar kaupmanns í Stykkishólmi. Hann er 100 smálestir að stærð, smíðaður hjá Sverre skipasmíðastöðinni í Gautaborg. Gekk heimferð bátsins í alla staði vel. Báturinn er hinn vandaðasti að öllum útbúnaði. Er hann betur búinn að vistarverum skipverja en aðrir bátar, sem undanfarið hafa komið frá Svíþjóð. Sérstaklega má geta þess, að í bátnum er borðsalur, þar sem 16 manns geta matast í einu. Báturinn hefur 265 hestafla Alfa-dieselvjel. Björn Hansson, skipstióri, frá Reykjavík, sigldi bátnum heim og verður með hann á síldveiðum í sumar.

Morgunblaðið. 9 ágúst 1946.


Fjarðarklettur GK 210. Líkan Gríms Karlssonar.                                            (C) Þórhallur S Gjöveraa.

     Við fylltum olíugeymana af sjó til
          að fyrirbyggja sprengingu

    Rætt við skipstjórann á Fjarðarkletti

Eldur kom upp í vélarrúmi vélbátsins Fjarðarkletts GK 210 frá Hafnarfirði um hálfníuleytið í fyrrakvöld. Var báturinn þá að veiðum skammt vestur af Eldey. Eldurinn komst einnig í káetuna og brenndi gat á dekkið, en ekkert tjón varð á mönnum. Vélbáturinn Elding kom Fjarðarkletti til aðstoðar og dró hann til Hafnarfjarðar. Komu bátarnir þangað á níunda tímanum í gærmorgun. Við náðum tali af skipstjóra Fjarðarkletts, Kristjáni Kristjánssyni, í gær og sagðist honum svo frá: Við vorum að veiðum skammt vestur af Eldey í fyrrakvöld, þegar eldur kom upp í vélarrúmi. Klukkan mun hafa verið um hálfníu. Gaus þegar upp mikill reykur og varð báturinn fljótt rafmagnslaus, þannig að ekki reyndist hægt að nota sjódæluna við slökkvistarfið. Við notuðum þessi litlu handslökkvitæki, sem við höfðum, en þau höfðu lítið að segja, vegna þess að ógjörningur var að komast niður í vélarrúmið.
Eldurinn breiddist síðan út aftur í káetuna. Við byrgðum strax allt og fylltum olíugeymana af sjó til að fyrirbyggja sprengingar. Þá höfðum við strax samband við næsta skip, sem var Sæljónið og kom það fljótlega til okkar. Einnig náðum við sambandi við varðskip, en það var of langt í burtu, um níu tíma siglingu. Skömmu seinna kallaði vélbáturinn Elding í okkur, en hann var á leið frá Sandgerði til hjálpar öðrum bát, skammt norður af Eldey, sem hafði fengið vörpuna í skrúfuna. Biðum við svo eftir Eldingunni og kom hún til okkar um kl. 11. Hófum við þá aftur slökkvistarfið en Eldingin hafði meðferðis stór kolsýruslökkvitæki og tókst okkur fljótlega að ráða niðurlögum eldsins. Stuttu síðar sviðnaði þó gat á dekkið, hafði leynst glóð í dekkbita. Sprautuðum við þá með sjóslöngu niður um gatið og niður í vélarrúm og tókst okkur þá endanlega að slökkva glóðina, sem einnig var í káetu og aftast í vélarrúmi. Síðan dró Eiding okkur til Hafnarfjarðar og komum við hingað um hálfníu í gærmorgun. Varð tjónið tilfinnanlegt?  Ja, það get ég nú ekki sagt um eins og er. En af verksummerkjum að dæma er tjónið nokkuð og kemur til með að stöðva bátinn um stundarsakir, að minnsta kosti.

Morgunblaðið. 19 ágúst 1967.


Flettingar í dag: 75
Gestir í dag: 23
Flettingar í gær: 440
Gestir í gær: 86
Samtals flettingar: 1329612
Samtals gestir: 367788
Tölur uppfærðar: 19.1.2019 01:24:23